జీవనదిగా గోదావరి



ప్రాజెక్టులపై ఇన్నేళ్ల జాప్యం కారణంగానే నదీ జలాల్లో మనం హక్కులు కోల్పోయాం. ఆరు దశాబ్దాల తర్వాత కూడా కృష్ణా జలాల్లో మనవాటా మనం ఉపయోగించుకోలేని దుస్థితిలో ఉన్నాం. ఇప్పుడు కూడా కొట్లాడుతూ కూర్చుంటే మరికొన్ని దశాబ్దాలపాటు తెలంగాణ ఎప్పటిలాగే నీటికోసం తన్లాడాల్సి వస్తుంది. ఎగువ, దిగువ రాష్ర్టాలు ప్రాజెక్టులు పూర్తి చేసుకుని నదీ జలాలపై హక్కును ప్రకటించుకుంటా యి. 

సీమాంధ్ర నాయకులకు తమ ఆత్మలను, తనువులను, రాజకీయాలను అమ్ముకున్న కొందరు నాయకులు తెలంగాణ ప్రభుత్వంపై సీమాంధ్ర నాయకులకంటే హీనంగా మాట్లాడుతున్నారు. సీమాంధ్ర నాయకులు వదిలేసిపోయిన నీచమైన పనులన్నీ వీరు కొనసాగిస్తున్నారు. వీరిపట్ల అప్రమత్తంగా ఉండకపోతే, వీరి కుట్రలను తిప్పికొట్టకపోతే ప్రాజెక్టులు ఎప్పటికీ పూర్తికావు. తెలంగాణ బీళ్లు ఎప్పటికీ జలధారలతో నిండవు.’గోదావరి నదిపై సదర్‌మాట్, ఎల్లంపల్లి, సుందిళ్ల, అన్నారం, కాళేశ్వ రం, తుపాకులగూడెం ప్రాజెక్టులు గరిష్ఠ నీటినిల్వ సామర్థ్యంతో పూర్తయితే నదిలో 200 కిలోమీటర్ల పొడవునా నీళ్లు నిలబడి ఉం టాయి. ధర్మపురి నుంచి భద్రాచలం దాకా గోదావరి నిరంతరం జలకళతో ఓలలాడుతుంది. సంవత్సరం పొడవునా నదిలో నీరు అందుబాటులో ఉంటే దాని చుట్టూ ఉండే జీవితం ఎలా మారిపోతుందో కృష్ణా, గోదావరి డెల్టాల్లో జీవితం చూస్తే అర్థమవుతుంది. వ్యవసాయం, పశుపోషణ, చేపల పెంపకం, అటవీ రక్షణ, పర్యాటకం.. అన్నీ వర్ధిల్లుతాయి. అన్ని రిజర్వాయర్లలో ఏడాది పొడవునా సుమారు 70 టీఎంసీల నీరు నిల్వ ఉంటుంది. కొత్తగా సుమారు 200 టీఎంసీలకుపైగా నీటిని వినియోగించుకోవడానికి వీలవుతుంది. నదీ రిజర్వాయర్ల నుంచి ఉపనదులపై, కాలువలపై నిర్మించిన వందలాది రిజర్వాయర్లు, పెద్ద చిన్న చెరువులను నీటితో నింపడానికి వీలవుతుంది. ఉత్తర తెలంగాణ, ఖమ్మం, యాదాద్రి జిల్లాలకు, సూర్యాపేట సగం జిల్లాకు గోదావరి జలాలు ప్రాణాధారం అవుతాయి. 

తాగునీరు, సాగునీరు సమస్య శాశ్వతంగా పరిష్కారం అవుతుంది. యాభై లక్షల ఎకరాల భూమి సాగులోకి వస్తుంది. నీటివనరులు సృష్టించే సంపద అపారం. తెలంగాణ ఇన్ని దశాబ్దాలు నష్టపోయింది నీరు లేకనే. అందుకే తెలంగాణ ప్రభుత్వం దీనిని అత్యంత ప్రాధాన్యమైన ఎజెండాగా పెట్టుకుని పనిచేస్తున్నది అని నీటిపారుదల రంగ నిపుణుడు మొన్న ఇష్టాగోష్ఠి సమావేశంలో వివరించారు. నీటి సమస్యను ఇంత విస్తృత పరిధిలో అర్థం చేసుకుంటే తప్ప ప్రాజెక్టుల వల్ల జరిగే మంచిని గుర్తించలేము. ఇంత భారీమొత్తంలో నీటిని మళ్లించడం, దానివల్ల కలిగే ప్రయోజనం, దాని విలువను అర్థం చేసుకోలేకపోతే చిన్నచిన్న కారణాలతో ప్రభుత్వంతో కయ్యానికి దిగాలనిపిస్తుంది. కర్ణాటక, మహారాష్ట్రలలో వందలాది ప్రాజెక్టులు, బరాజులు నిర్మించారు. వారెప్పుడూ ప్రాజెక్టులపై వీధి పోరాటాలకు దిగిన దాఖలాలు లేవు. గోదావరి నదిపై మహారాష్ట్రలో 200కు పైగా బరాజులు నిర్మించారని గత ప్రభుత్వాలకు సూచన మాత్రంగానైనా తెలియదు. అంటే అంత గుట్టుగా వారు పనిచేసుకుపోయారు. చివరకు తెలంగాణ ఉద్యమం నుంచి దృష్టి మళ్లించడం కోసం బాబ్లీ వద్ద డ్రామా కు దిగారు కొందరు.మన ప్రతిపక్షాలు మాత్రం ఏకసూత్ర కార్యక్రమంతో పనిచేస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం ఏది చేస్తే దానిని వ్యతిరేకించాలనే దుగ్ధపూరితమైన వైఖరితో రోజూ ఏదో యాగీ చేస్తున్నాయి. భూ సేకరణను అడ్డంపెట్టి కేసులమీద కేసులు వేసి ప్రాజెక్టులు ముందుకు సాగకుండా చేయాలని చూస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు సాగునీరు, తాగునీరు, కరెంటు ఇవ్వాలని ఉద్యమాలు చేసిన కమ్యూనిస్టులు ఇప్పుడు ప్రాజెక్టులకు వ్యతిరేకంగా దుమ్మెత్తిపోస్తున్నారు. నాడు ప్రాజెక్టులం టే కాంట్రాక్టులు, కమీషన్లు మాత్రమేనని, తక్షణం నీరివ్వడం కాదని కళ్లు మూసుకుని జపం చేసిన తెలంగాణ కాంగ్రెస్, టీడీపీ నాయకులు ఇప్పుడు చరిత్ర అంతా మరిచిపోయి కాంట్రాక్టులు కొత్తగా తెలంగాణ ప్రభుత్వమే కనిపెట్టినట్టు మాట్లాడుతున్నారు. విషాదమేమంటే తెలంగాణకు ఏం కావాలో ఇప్పటికీ వీరికి అర్థం కాకపోవడం. ఏ అంశంపై ఎలా వ్యవహరించాలో తెలియకపోవడం. 

ప్రాజెక్టులపై ఇన్నేళ్ల జాప్యం కారణంగానే నదీ జలాల్లో మనం హక్కులు కోల్పోయాం. ఆరు దశాబ్దాల తర్వాత కూడా కృష్ణా జలాల్లో మనవాటా మనం ఉపయోగించుకోలేని దుస్థితిలో ఉన్నాం. ఇప్పుడు కూడా కొట్లాడుతూ కూర్చుంటే మరికొన్ని దశాబ్దాలపాటు తెలంగాణ ఎప్పటిలాగే నీటికోసం తన్లాడాల్సి వస్తుంది. ఎగువ, దిగువ రాష్ర్టాలు ప్రాజెక్టులు పూర్తి చేసుకుని నదీ జలాలపై హక్కును ప్రకటించుకుంటా యి. కేంద్రం కూడా పూర్తయిన ప్రాజెక్టులనే పరిగణనలోకి తీసుకుని నీటి లెక్కలు, హక్కులు నిర్ణయిస్తుంది. భూసేకరణ చేయకుండా ఎక్కడా ప్రాజెక్టులు నిర్మించడం సాధ్యం కాదు. మా ఊర్లో భూమి ఎకరం రెండు లక్షలు కూడా చేసేది కాదు. తెలంగాణ ప్రభు త్వం ఎనిమిది లక్షలు ఇవ్వడానికి ముందుకువచ్చింది. మీరు ఇప్పుడే ఇవ్వద్దు. ఇంకా ఎక్కువ వచ్చేట్టు చేస్తాం అని మా ఊరి రైతులను రెచ్చగొట్టి కేసులు వేయిస్తున్నారు. కొందరైతే 20 లక్షలు ఇవ్వాలని డిమాండు చేస్తున్నారు. మాకే అన్యాయంగా అనిపిస్తున్నది అని అన్నారం ప్రాజెక్టు ముంపు గ్రామానికి చెందిన ఒక యువకుడు వాపోయాడు. ఇప్పుడు ఇస్తున్నది తీసుకోనివ్వరు. ప్రాజెక్టు పనులు మొదలు పెట్టనివ్వరు. వారిప్పిస్తామంటున్నది ఎన్నేండ్లకు తేలుతుందో అర్థం కాదు. నష్టం మాత్రం మొత్తం ప్రాంతానికి జరుగుతుంది అని ఆ విద్యావంతుడు అన్నాడు. చాలా ప్రాజెక్టుల వద్ద ఇదే కథ. ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో కాంగ్రెస్, టీడీపీలు అధికారం లో ఉండి చేయలేదు. ఇప్పు డు చేద్దామంటే అడుగడుగునా రాద్ధాంతం. సీమాంధ్ర నాయకులకు తమ ఆత్మలను, తనువులను, రాజకీయాలను అమ్ముకున్న కొంద రు నాయకులు తెలంగాణ ప్రభుత్వంపై సీమాంధ్ర నాయకులకంటే హీనంగా మాట్లాడుతున్నారు. సీమాం ధ్ర నాయకులు వదిలేసిపోయిన నీచమైన పనులన్నీ వీరు కొనసాగిస్తున్నారు. వీరిపట్ల అప్రమత్తంగా ఉండకపోతే, వీరి కుట్రలను తిప్పికొట్టకపోతే ప్రాజెక్టులు ఎప్పటికీ పూర్తికావు. తెలంగాణ బీళ్లు ఎప్పటికీ జలధారలతో నిండవు.

Advertisements

About kattashekar

Editor, Namasthe Telangana Daily, Hyderabad
This entry was posted in politics. Bookmark the permalink.