పాత భీమానే కొత్త పాలమూరు ప్రాజెక్టు


palamuru1

మూడు జిల్లాల రూపురేఖలు మార్చే పాలమూరు పథకం
పది లక్షల ఎకరాలకు నీరు,
ఏటా మూడు వేల కోట్ల పంట
నాలుగు ఉప నదులకు పునర్జన్మ
గ్రావిటీతో తరలింపు, లిఫ్టులతో రిజర్వాయర్లకు
మూడు లిఫ్టులు, మూడు రిజర్వాయర్లు
మూడు జిల్లాలు, పది లక్షల ఎకరాలు లక్ష్యం
కరువు జిల్లా రూపు రేఖలు మార్చనున్న ప్రాజెక్టు
నాలుగు ఉపనదులకు జాలుజలాలు

తెలంగాణ తనను తాను పునర్నిర్మించుకుంటున్నది. ఆరు దశాబ్దాలుగా కోల్పోయినవన్నీ వెతికి వెతికి పట్టుకుంటున్నది. దత్తపుత్రులు, ఉత్తపుత్రులు జార విడిచిన కోటి రతనాలను ఒకటొకటిగా ప్రోది చేసుకుంటున్నది. అలాంటి అమూల్య రత్నమే పాలమూరు ప్రాజెక్టు. వలసల శాపం నుంచి పాలమూరుకు విముక్తి కల్పించే వరప్రదాయని. ఒకనాటి భీమా ప్రాజెక్టు… ఇవాళ పాలమూరు ప్రాజెక్టు. సీఎం కేసీఆర్ 14 ఏండ్ల కలల పంట. కొండలు, అడవులు, సొరంగాలు చీల్చుకుని మూడు జిల్లాల్లో బీడు భూములను ముద్దాడే గంగమ్మ. 10 లక్షల ఎకరాల్లో ఏటా మూడు వేల కోట్ల రూపాయలు పండించే వరం. నాలుగు ఉపనదులకు పునర్జన్మ ప్రసాదించే యజ్ఞం. అపర భగీరథుడు కేసీఆర్ తలపెట్టిన గంగావతరణం!

సమైక్య రాష్ట్రం నిర్లక్ష్యం చేసిన భీమా ప్రాజెక్టునే ఇప్పుడు పాలమూరు ప్రాజెక్టుగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రారంభించ తలపెట్టింది. భీమా ప్రాజెక్టుకు నాడు కేటాయించిన నీటినే నేడు పాలమూరు ప్రాజెక్టుకు ఉపయోగించుకోవాలని భావిస్తున్నది. మహబూబ్‌నగర్, రంగారెడ్డి, నల్లగొండ జిల్లాల్లో 10 లక్షల ఎకరాలను సాగులోకి తేవడంతోపాటు దారి పొడవునా ఉన్న అన్ని గ్రామాలకు, హైదరాబాద్‌కు తాగునీరు అందించడం లక్ష్యంగా ఈ ప్రాజెక్టును రూపొందించారు. తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతిష్ఠాత్మకంగా భావిస్తున్న ఈ ప్రాజెక్టుకు 2014 ఆగస్టులోనే పాలనానుమతి ఇచ్చింది. సాధ్యమైనంత త్వరగా శంకుస్థాపన చేయాలని అందుకు అవసరమైన సన్నాహాలు చేయాలని ముఖ్యమంత్రి కే చంద్రశేఖర్‌రావు నీటిపారుదల ఇంజనీర్లను ఆదేశించారు. ఈ ప్రాజెక్టు పూర్తయితే మహబూబ్‌నగర్, రంగారెడ్డి జిల్లాల వ్యవసాయిక, ఆర్థిక రంగాల ముఖచిత్రం మారిపోతుందని ముఖ్యమంత్రి భావిస్తున్నారు. అనుకున్న లక్ష్యాల మేరకు నీరందించగలిగితే ఏటా సుమారు 300- 500 కోట్ల రూపాయల వ్యయంతో తెలంగాణ రైతాంగానికి పంటల ద్వారా 3 వేల కోట్ల రూపాయల ఆదాయం సమకూరుతుందని వ్యవసాయ ఆర్థిక నిపుణుడు ఒకరు చెప్పారు. రిజర్వాయర్ల నిర్మాణంలో ముంపును తగ్గించే విధంగా ప్రణాళికలను రూపొందించడంతోపాటు, తప్పనిసరై భూములు నష్టపోయే రైతులకు కూడా ముందుగానే నష్టపరిహారం అందేవిధంగా అన్ని చర్యలు తీసుకోవాలని ముఖ్యమంత్రి ఇంజనీర్లను కోరారని తెలిసింది.

వరదనీటితోనే…
జూరాల ప్రాజెక్టుకు భారీగా వరద వచ్చే ఇరవై ఐదు రోజుల కాలంలో 70 టీంఎంసీల వరద జలాలను తీసుకుని కోయిల్ సాగర్, గండీడ్ రిజర్వాయర్ల ద్వారా తెలంగాణలోనే ఎత్తైన ప్రాంతమైన కేపీ లక్ష్మీదేవిపల్లి రిజర్వాయరుకు నీటిని తీసుకురావాలన్నది ఈ ప్రాజెక్టు లక్ష్యం. గత పద్నాలుగు సంవత్సరాల కాలంలో జూరాల ప్రాజెక్టు వద్ద నీటి ప్రవాహ లెక్కలను అధ్యయనం చేసి, ప్రతిఏటా 25 రోజులపాటు రోజుకు లక్ష క్యూసెక్కుల నీరు దిగువకు ప్రవహిస్తున్నట్టు ఇంజనీర్లు నిర్ధారణకు వచ్చారు. కోయిల్‌సాగర్ రిజర్వాయరును 76 టీఎంసీల నీటి నిల్వ సామర్థ్యంతో, గండీడ్ రిజర్వాయరును 35 టీఎంసీల నీటి సామర్థ్యంతో నిర్మిస్తారు. లక్ష్మీదేవిపల్లి రిజర్వాయరును 10 టీఎంసీల నిల్వ సామర్థ్యంతో నిర్మిస్తారు. జూరాల నుంచి గ్రావిటీ ద్వారా నీటిని తరలించి మూడు చోట్ల భారీ లిఫ్టులు ఏర్పాటు చేసి రిజర్వాయర్లను నింపుతారు. మూడు లిఫ్టులదాకా 56.6 కిలోమీటర్ల దూరం నీటిని తరలించాల్సి ఉండగా, అందులో 6.65 కిలోమీటర్ల దూరం మాత్రమే కాలువ(ఓపెన్ చానెల్) కాగా 50 కిలోమీటర్లు సొరంగం ద్వారానే నీటిని తీసుకురావలసి ఉంటుంది. ఈ కారణంగా భూసేకరణ కూడా తక్కువగా ఉంటుంది. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా మహబూబ్‌నగర్‌లో 7 లక్షల ఎకరాలు, రంగారెడ్డి జిల్లాలో 2.75 లక్షల ఎకరాలు, నల్లగొండ జిల్లాలో 30 వేల ఎకరాలు సాగులోకి తేవాలని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నది. వీలైనంత తక్కువ ముంపుతో సాధ్యమైనంత ఎక్కువ నీటి నిల్వ సామర్థ్యంతో రిజర్వాయర్లను నిర్మించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నది. ఈ ప్రాజెక్టును నాలుగేళ్లలో పూర్తి చేసి లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న పొలాలకు నీళ్లందించేందుకు చర్యలు తీసుకోవాలని ముఖ్యమంత్రి ఇంజనీర్లకు లక్ష్య నిర్దేశం చేశారు.

palamuru
కోయిల్ సాగర్ దాకా గ్రావిటీ..
జూరాల రిజర్వాయరు వెనుక తట్టున ఉన్న నర్వ మండలంలోని అప్పంపల్లి సమీపం నుంచి గ్రావిటీ ద్వారానే నీటిని కోయిల్‌సాగర్ రిజర్వాయరు దిగువదాకా తరలిస్తారు. జూరాల రిజర్వాయరు నుంచి తొలి 5.3 కిలోమీటర్లు కాలువను తవ్వి అక్కడి నుంచి మరో 23 కిలోమీటర్లు సొరంగ మార్గం ద్వారా కోయిల్‌సాగర్ సమీపంలోని పంపుహౌజుదాకా నీరు వస్తుంది. ఈ పంపు హౌజు నుంచి 14 మోటార్లతో 150 మీటర్ల ఎత్తుకు లిఫ్టు చేసి కోయిల్‌సాగర్ రిజర్వాయరు నింపుతారు. ఒక్కొక్క మోటారు 160 మెగావాట్ల విద్యుత్ సామర్థ్యంతో 66 క్యూమెక్‌ల నీటిని లిఫ్టు చేస్తుంది. కోయిల్‌సాగర్ కుడి, ఎడమ కాలువల ద్వారా 1,45,230 ఎకరాలకు నీరందిస్తారు. కోయిల్‌సాగర్ రిజర్వాయరు నిర్మాణంలో ముంపు గ్రామాలు ఎక్కువగా ఉంటాయని తొలుత ఉంటుందని అంచనా వేసినప్పటికీ, ముంపును సాధ్యమనంత తగ్గించేందుకుగల అవకాశాలను పరిశీలించాలని ముఖ్యమంత్రి ఇంజనీర్లను తాజాగా ఆదేశించినట్టు విశ్వసనీయ వర్గాల సమాచారం.

మూడు లిప్టులు..
కోయిల్‌సాగర్ రిజర్వాయరు వెనుక భాగంలో సూరారం గ్రామం నుంచి 850 మీటర్ల దూరం కాలువ ద్వారా నీటిని తరలించి అక్కడి నుంచి 11.2 కిలోమీటర్ల సొరంగమార్గం ద్వారా గండీడు బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్‌కు దిగువన నిర్మించే పంపుహౌజుకు మళ్లిస్తారు. అక్కడ ఒక్కొక్కటి 160 మెగావాట్ల సామర్థ్యం కలిగిన నాలుగు మోటార్ల ద్వారా 125 మీటర్ల ఎత్తు లిఫ్టు చేసి గండీడు బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయరు నింపుతారు. ఈ మోటార్లు ఒక్కొక్కటి 82 క్యూమెక్‌ల నీటిని లిఫ్టు చేస్తాయి. ఈ రిజర్వాయరు కింద కుడి, ఎడమ కాలువల ద్వారా 3,23,447 ఎకరాలకు నీరందించాలని ప్రభుత్వం సంకల్పిస్తున్నది. గండీడు రిజర్వాయరు వెనుక భాగంలోని కుల్కచర్ల మండలం బండ ఎల్కచెర్ల నుంచి అర కిలోమీటరు దూరం కాలువ ద్వారా నీటిని తరలించి అక్కడి నుంచి 15.775 కిలోమీటర్ల సొరంగం ద్వారా కేపీ లక్ష్మీదేవిపల్లి రిజర్వాయరు సమీపంలోని పంపుహౌజుదాకా నీటిని మళ్లిస్తారు. ఇక్కడ మూడో లిఫ్టును ఏర్పాటు చేసి 100 మెగావాట్ల సామర్థ్యం కలిగిన నాలుగు మోటార్ల ద్వారా 120 మీటర్ల ఎత్తున నిర్మించే లక్ష్మీదేవిపల్లి రిజర్వాయరు నింపుతారు. అరవై రోజుల్లో 40 టీఎంసీల నీటిని లిఫ్టు చేసేందుకు వీలుగా ప్రణాళిక రూపొందించారు. ఈ రిజర్వాయరు నుంచి కూడా కుడి ఎడమ కాలువలు నిర్మించి 5,31,323 ఎకరాలు సాగులోకి తేవాలని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నది.

ఉప నదులకు జాలుజలాలు
మొత్తం మూడు లిఫ్టుల్లో ఏర్పాటు చేసే 22 మోటార్ల స్థాపన సామర్థ్యం 3280 మెగావాట్లు కాగా ఉపయోగించేది మాత్రం 2555 మెగావాట్లు మాత్రమే. అంటే ప్రతి ఏటా ప్రాజెక్టు మీద ఖర్చయ్యే కరెంటు 2216 మిలియన్ యూనిట్లు. కేపీ లక్ష్మీదేవి పల్లి తెలంగాణలోనే ఎత్తైన ప్రాంతంగా భావిస్తున్నారు. సముద్రమట్టం నుంచి 675 మీటర్ల ఎత్తున ఉండే ఈ రిజర్వాయరు నుంచి ఎక్కడికయినా నీటిని తీసుకునే వీలుంది. ఈ ప్రాజెక్టుల కింద సాగయ్యే భూముల జాలు నీటితో డిండి, ఈసీ, కాగ్నా నదులను, పెద్దవాగును కూడా పునర్జీవింప(రీజనరేట్) జేయవచ్చునని ఇంజనీర్లు సూచిస్తున్నారు. గండీడు రిజర్వాయరును ఆనుకుని ఉన్న కొండలకు తూర్పు వైపు నుంచి డిండి నది పాయలు మొదలవుతాయి. లక్ష్మీదేవిపల్లి రిజర్వాయరుకు సమీపంలోని ఈశాన్య గ్రామాల నుంచి హిమాయత్‌సాగర్‌కు ప్రవహించే ఈసీ నది పాయలు మొదలవుతాయి. లక్ష్మీదేవిపల్లి వెస్ట్ మెయిన్ కాలువ దిగువ నుంచి భీమా ఉపనది కాగ్నా పాయలు మొదలవుతాయి. ఈ ప్రాజెక్టు విజయవంతమయితే మహబూబ్‌నగర్ ఎగువ మండలాలు, దక్షిణ రంగారెడ్డి మండలాలు సస్యశ్యామలం కావడంతోపాటు జిల్లాల్లోని ఉపనదులు, వాగులు, వంకలు పునర్జీవం పొందుతాయని అధికారుల విశ్వాసం. గండీడు నుంచి 18 కిలోమీటర్లు సొరంగం తవ్వగలిగితే డిండి నదిని కూడా పూర్తిస్థాయిలో తిరిగి పునరుజ్జీవింప జేయవచ్చునని నీటిపారుదల ఇంజనీర్లు సూచిస్తున్నారు.

ఏ జిల్లాకు ఎంతెంత లబ్ది..
ఈ పథకం వల్ల మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాలో 7 లక్షల ఎకరాలు, రంగారెడ్డి జిల్లాలో 2 లక్షల 70 వేల ఎకరాలు, నల్లగొండ జిల్లాలో 30 వేల ఎకరాలకు సాగునీరు అందుతుంది.మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాలోని నాగర్ కర్నూల్ లోక్‌సభ నియోజవకర్గ పరిధిలోని అచ్చంపేట, నాగర్‌కర్నూలు, జడ్చర్ల, కల్వకుర్తి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు, మహబూబ్‌నగర్ లోక్‌సభ పరిధిలో కోడంగల్, మహబూబ్‌నగర్, మక్తల్, దేవరకద్ర, నారాయణపేట, షాద్‌నగర్, వనపర్తి నియోజకవర్గాలు, రంగారెడ్డి జిల్లా చేవెళ్ల లోక్‌సభ పరిధిలోని చేవెళ్ల, ఇబ్రహింపట్నం, మహేశ్వరం, పరిగి, తాండూరు, వికారాబాద్ , నల్లగొండ లోక్‌సభ పరిధిలోని దేవరకొండ, మునుగోడు అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల్లోని భూములకు సాగునీరు అందుతుంది.
మండలాల వారీగా ఆయకట్టు వివరాలు
————————————————————————-
అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం – మండలం – సాగులోకి రానున్న ఆయకట్టు(ఎకరాల్లో)
————————————————————————–
మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా
————————————————————————–
అచంపేట – వంగూర్ – 1,727
దేవరకద్ర – అడ్డాకుల – 26,560
– బూత్‌పూర్ – 25,188
– దేవరకద్ర – 10,788
– కొత్తకోట – 1,017
జడ్చర్ల – బాలానగర్ – 41,889
– జడ్చర్ల – 37,510
– మిడ్జిల్ – 44,176
– నవాబుపేట – 25,084
కల్వకుర్తి – ఆమనగల్ – 15,823
– కల్వకుర్తి – 15,188
– మాడ్గుల – 5,903
– తలకొండపల్లె – 39,080
– వెల్దండ – 18,997
కొడంగల్ – బోంరాస్‌పేట్ – 23,633
– దౌల్తాబాద్ – 18,122
– కొడంగల్ – 18,409
– కోస్గి – 25,205
– మద్దూర్ – 22,757
మహబూబ్‌నగర్ – హన్వాడ – 18,237
– మహబూబ్‌నగర్ – 8,860
మక్తల్ – మంగనూర్ – 283
– మక్తల్ – 20,069
– నర్వ – 6,322
– ఊట్కూర్ – 39,888
నాగర్‌కర్నల్ – బిజినేపల్లి – 9,780
– తాండూర్ – 3,490
– తిమ్మాజిపేట్ – 19,066
నారాయణ్‌పేట్ – దామరగిద్ద – 9,041
– ధన్వాడ – 8,278
– కోయల్‌కొండ – 12,686
– నారాయణ్‌పేట్ – 21,315
షాద్‌నగర్ – ఫారూక్‌నగర్ – 22,512
– ఖాసీంపేట్ – 18,927
– కొందుర్గ్ – 14,566
వనపర్తి – ఘన్‌పూర్ – 20,043
– గోపాల్‌పేట – 3,030
– పెద్దమందాడి – 20,471
– వనపర్తి – 6,080
———————————————————————
మొత్తం -7,00,000
———————————————————————–
రంగారెడ్డి జిల్లా
———————————————————————————–
చేవెళ్ల – చేవెళ్ల – 1,507
– షాబాద్ – 267
– నవాబ్‌పేట్ – 4,083
– శంకర్‌పల్లి – 630
ఇబ్రహీంపట్నం – యాచారం – 17,809
మహేశ్వరం – కందుకూర్ – 5,505
పరిగి – దోమ – 18,462
– గండీడ్ – 21,596
– కుల్కచర్ల – 13,407
– పరిగి – 20,343
– పూడూర్ – 14,378
తాండూర్ – బషీరాబాద్ – 27,430
– పెద్దేమూల్ – 19,529
– తాండూర్ – 29,074
– యాలాల్ – 22,745
వికారాబాద్ – బట్వారం – 15,087
– ధరూర్ – 20,378
– మర్పల్లి – 5,665
– మోమీన్‌పేట్ – 548
– వికారాబాద్ – 11,557
——————————————————————————
మొత్తం -2,70,000
——————————————————————————-
నల్లొండ జిల్లా
——————————————————————————-
దేవరకొండ – చింతపల్లి – 7,129
– డిండి ఫీడింగ్ – 20,000
మునుగోడు – మర్రిగూడ – 2,871
——————————————————————————-
మొత్తం: – 30,000
——————————————————————————–

ప్రత్యేక రాష్ట్రం వల్లే సాధ్యమైంది
ప్రత్యేక రాష్ట్రం వల్లనే ఈ ప్రాజెక్టు సాధ్యపడుతున్నది. హైదరాబాద్ రాష్ర్టాన్ని విడగొట్టిన నాడే మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా లక్షల ఎకరాలు సాగునీరు కోల్పోయింది. జిల్లాలో 35 లక్షల ఎకరాలు సాగుయోగ్యమైనా, ఇప్పటికీ అన్ని ప్రాజెక్టులు కలిపి 15 లక్షల ఎకరాలు కూడా సాగు కావడం లేదు. ఇవాళ తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది కాబట్టే ఈ ప్రాజెక్టు వెలుగులోకి వచ్చింది. లేదంటే కాగితాలకే పరిమితం అయ్యేది
-మేరెడ్డి శ్యామ్‌ప్రసాద్‌రెడ్డి (తెలంగాణ రిటైర్డు ఇంజినీర్ల ఫోరం ప్రధాన కార్యదర్శి)

నీళ్లు నిల్వ చేసుకునే అవకాశముంది
ప్రకాశం బ్యారేజీ నుంచి ప్రతి సంవత్సరం సగటున 500 టీఎంసీల నీరు వృధాగా సముద్రంలో కలిసిపోతున్నది. ఆ నీటిని నిల్వ చేసుకునే సామర్థ్యం, సమర్థత మన జిల్లాలకే ఉంది. మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాలో కరువు, వలసల నివారణ జరగాలంటే, సాగు పెరగాల్సిన అవసరం ఉందని ప్రభుత్వం గుర్తించింది. ముఖ్యంగా సీఎం కేసీఆర్ ఈ జిల్లా అభివృద్ధి పట్ల ఎంతో పట్టుదలగా ఉన్నారు.
– ఖగేందర్ (మహబూబ్‌నగర్ చీఫ్ ఇంజినీర్)

Advertisements

About kattashekar

Editor, Namasthe Telangana Daily, Hyderabad
This entry was posted in Political Commentary. Bookmark the permalink.

3 Responses to పాత భీమానే కొత్త పాలమూరు ప్రాజెక్టు

  1. Mutiple issues in this…

    1. 70TMC to be transferred in 25 days, but power required calculated to be 35 days. Which is correct.
    2. At 25 days for 70TMC, discharge required is 32407cusec. 9.2mtr tunnel with flow rate of 1.951mtrs/sec can support only 4000cusec discharge. Which means 8 tunnels of 9.2mtr diameter will be required just for the first lift.
    3. SLBC two tunnels of combined length of 50Kms contract was given at 1925 cr in 2005, i.e 40CR/km.
    4. How can 8 tunnels of 23kms each (total length 184kms) can be constructed in 500cr. At today’s prices it will be at least 15000cr, just for tunnels for the first lift. Total cost of this project will exceed 25000cr.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s