2). Living together, separately, RAMACHANDRA GUHA, The Hindu, 30, Jan 2013

1). Promises and compromises, editorial in The Hindu, 29, Jan 2013

2). Living together, separatelyRAMACHANDRA GUHA, The Hindu, 30, Jan 2013 

 
 
Advertisements

ఆ పని మనం చేయలేమా?

‘తెలంగాణ ఇస్తే కేంద్రంలో, రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వాలు పడిపోతాయి. తెలంగాణ ఇవ్వకపోయినా రాష్ట్రం నుంచి వచ్చే ఎన్నికల్లో 30 స్థానాల మద్ధతు తీసుకొస్తాం. జగన్ మనకే మద్దతు ఇస్తాడు’ అని సీమాంధ్ర ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు కేంద్రాన్ని బెదిరిస్తున్నారు. బుజ్జగిస్తున్నారు. జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి కాంగ్రెస్‌తో ఇప్పుడు చేతులు కలపడానికి నిరాకరిస్తున్నా, తెలంగాణను ఆపడానికి ఎన్నికల తర్వాత మద్దతు ఇచ్చే ప్రతిపాదన పదేపదే ఢిల్లీ పెద్దల వద్ద చేస్తున్నారు. కాంగ్రెస్ అధిష్ఠానం మల్లగుల్లాలకు ప్రధాన కారణం ఇదే. ‘ఓట్లు, సీట్ల కోసం రాష్ట్రాన్ని విభజిస్తారా’ అని ప్రశ్నిస్తున్న సీమాంధ్ర నాయకులు, అవే ఓట్లు, సీట్లతో కేంద్రాన్ని బ్లాక్‌మెయిల్ చేస్తున్నారు. అవే ఓట్లు, సీట్లను చూపి కేంద్రాన్ని లొంగదీయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. సీమాంధ్ర నాయకులు ఈ అస్త్రాన్ని ఇప్పుడే కాదు ఎప్పుడయినా ఉపయోగిస్తారు. ఎందుకంటే సీమాంధ్రలో 175 మంది ఎమ్మెల్యేలు, 25 మంది ఎంపీలు ఉంటారు. 2014 ఎన్నికల తర్వాతయినా వారికి ఆ అవకాశం ఉంటుంది. తెలంగాణలో ఉండేది 119 మంది ఎమ్మెల్యేలు, 17 మంది ఎంపీలే. కేంద్రంలో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయాలనుకునే వారికి 25 మంది ఎంపీల మద్దతే ముఖ్యమవుతుంది. కేంద్రం మెడలు వంచడానికి ఇప్పుడున్న అవకాశం ఎన్నికల తర్వాత ఉంటుందన్న నమ్మకం లేదు. వచ్చే ఎన్నికల తర్వాత కేంద్రంలో ఎటూ సంకీర్ణ ఫలితాలే వస్తాయి. ఏ కూటమికయినా ఇటు టీఆరెస్ మద్దతు,  అటు జగన్ మద్దతు అవసరం అవుతాయి. అప్పుడు కూడా జగన్ వద్దే ఎక్కువ మంది ఎంపీలు ఉంటారు.ఇప్పుడు జగన్‌కు ఏ బలం లేకుండానే, ఆయనను చూపి తెలంగాణను అడ్డుకుంటున్నారు. రేపు ఎన్నికల తర్వాత ఆయన ఒక శక్తిగా ఎదిగిన తర్వాత అడ్డుకోరన్న గ్యారెంటీ ఏమీ లేదు. మనకు ఇప్పుడున్న బార్గెయినింగ్ శక్తి కూడా అప్పుడు ఉంటుందన్న నమ్మకం లేదు. సీమాంధ్ర నాయకులు ఇప్పుడు ఏ అస్త్రాన్ని ఉపయోగించి కేంద్రాన్ని వణికిస్తున్నారో అదే అస్త్రం ఇప్పుడు కూడా మన చేతిలో ఉంది. తెలంగాణ కాంగ్రెస్‌కు 11 మంది ఎంపీలు ఉన్నారు. 50 మంది ఎమ్మెల్యేలు ఉన్నారు. వీళ్లు గట్టిగా నిలబడితే కేంద్రంలో, రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వాలు పడిపోతాయి. మనవాళ్లు అలా ఎందుకు చేయడం లేదన్నదే తెలంగాణ ప్రజలను వేధిస్తున్న ప్రశ్న.

‘అన్నా! మన వాళ్లు ఎందుకు  తెగించరు? ఎంతకాలం ఇలా? పన్నెండేళ్లుగా కొట్లాడుతున్నాం. అన్ని పార్టీలు మద్దతు ఇచ్చాయి. అన్ని ఎన్నికల్లోనూ అందరూ తెలంగాణ పేరు చెప్పే ఓట్లు సంపాదించారు. ఏకాభిప్రాయం సాధించాం. అఖిలపక్ష సమావేశంలో, అసెంబ్లీలో, పార్లమెంటులో అందరూ జై తెలంగాణ అన్నారు. కేసీఆర్ దీక్ష చేశారు. విద్యార్థులు వీరోచిత పోరాటాలు చేశారు. కేంద్రం దిగివచ్చి డిసెంబరు 9, 2009లో తెలంగాణ ప్రక్రియ ప్రారంభిస్తామని చెప్పింది…మళ్లీ వెనుకకు పోయింది…సకల జనులు చరిత్రాత్మక సమ్మె చేశారు. వెయ్యిమంది విద్యార్థులు బలిదానాలు చేశారు…చేస్తూనే ఉన్నారు…సమైక్యవాదంకోసం సీమాంధ్రులు ఏం చేశారు? సమైక్యవాదం ఎప్పుడు పుట్టింది? ఎన్ని ఉద్యమాలు చేశారు? ఏం త్యాగాలు చేశారు? అయినా వారు పై చేయి సాధించడమేమిటి? లోపం మనవాళ్ల దగ్గరే ఉంది. మంత్రులు, ఎంపీలు రాజీనామా చేస్తే ఈ ప్రభుత్వాలు ఉంటాయా? మన ఎమ్మెల్యేలంతా రాజీనామా చేసి వీధుల్లోకి వస్తే ఇక్కడ సీమాంధ్ర ప్రభుత్వం నడువగలుగుతుందా? సీమాంధ్రులకు ఉన్నపాటి రోషం కూడా మనవాళ్లకు లేదా? అన్నా పిల్లలు చచ్చిపోతున్నరు. గుండె తరుక్కుపోతున్నది. ఏదో ఒకటి చేయాలనిపిస్తున్నది’- ఒక విద్యార్థి నాయకుని ఆవేదన ఇది. ఒక్క విద్యార్థి నాయకుడేమిటి? ఆజాద్ ప్రకటన చేసిన రోజు నుంచి ఎన్ని గుండెలు మండుతున్నాయో? ‘అన్నా! నేను మానవబాంబుగా మారతా? మా అమ్మానాన్నలను చూసుకుంటారా? ఈ అవమానం, ఈ నిరీక్షణ భరించడం కష్టంగా ఉంది’ అని మరో విద్యార్థి నాయకుడు ఆక్రోశంతో ఫోను చేశారు.

‘కేంద్రంలో ఇంత జరిగిన తర్వాత కూడా తెలంగాణలో ఏమీ జరుగకపోవడం ఆశ్చర్యంగా ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో రాజీవ్ విగ్రహాలు, కాంగ్రెస్ దిమ్మెలు ఇంకా ఎందుకుండాలి? రక్తం సలసల కాగుతున్నది’ అని మరో రాజకీయ నాయకుడు మాట్లాడాడు. ‘నాకు మావోయిస్టులే కరెక్టు అనిపిస్తున్నది. వీళ్లకు వాళ్లే కరెక్టు మొగుళ్లు…వాళ్లు లేకుండా పోయారు… వీళ్లు చెలరేగుతున్నారు’ అని మరో విద్యార్థి నాయకుడు ఆగ్రహంగా మాట్లాడాడు. ‘రాత్రంతా నిద్ర పట్టలేదు. ఏదో ఒకటి చేయాలనిపించింది. రాత్రి ఒంటిగంట దాకా రోడ్ల వెంట తిరిగాను. ఒక చోట రాజీవ్ విగ్రహం కనిపించింది. ఏదైనా చేస్తే! ఒక్కడ్ని చేయగలనా? సంస్కారం అడ్డం వచ్చింది. వెనుకకు వచ్చేశాను’ అని ఒక మేధావి ఆ రోజు రాత్రి పడిన అంతర్మథనాన్ని బయటపెట్టాడు. ఇవన్నీ చేయవచ్చా? తప్పా ఒప్పా? ఆవేదన, ఆక్రోషం, ఆగ్రహం నిజం. కొన్ని మార్గాలు అనుసరించదగినవి. కొన్ని అవాంఛనీయమైనవి. ఇంకొన్ని ఇప్పటిదాకా తెలంగాణ ఉద్యమానికి ఉన్న ప్రజాస్వామిక స్ఫూర్తిని దెబ్బతీసేవి. మన కాంగ్రెస్ నాయకులు, మంత్రులు, ఎమ్మెల్యేలు, ఎంపీలు తమకున్న బలాన్ని సద్వినియోగం చేసుకుంటే, తమ ప్రాంత ప్రజలకోసం గట్టిగా నిలబడి కొట్లాడితే ఇంతమంది ఇన్ని ఆలోచనలు చేయాల్సిన పనిలేదు. ఎంపీలు కొంత పర్వాలేదు. వాళ్లు కూడాకాంగ్రెస్‌తో తెంచుకునే సాహసాన్ని ప్రదర్శించడం లేదు. మంత్రులు, ఎమ్మెల్యేలే చెంచాగిరి నుంచి, బానిసబుద్ధి నుంచి బయటపడడం లేదు. సీమాంధ్ర రాజకీయ బంధనాల నుంచి బయటపడాలన్న తపనగానీ, కృషిగానీ మన వాళ్లకు లేకపోవడమే మనకు శాపం. వీళ్లెందుకు రాజీనామాస్త్రాన్ని ప్రయోగించరు? ప్రజల ఆకాంక్షలను ప్రజాప్రతినిధులు ప్రతిబింబించనప్పుడే ప్రజలు పక్కదారి పడతారు. ఉద్యమాలు చేస్తారు. నిరాశా నిస్పృహలతో బలిదానాలు చేస్తారు. కొందరు ఆయుధాలు పడతారు. హింసామార్గంలోకి వెళతారు. ప్రజలు హింసాత్మకమార్గంలోకి వెళితే అక్కడి నాయకులది తప్పు. ఇప్పుడు తెలంగాణ రాకపోతే పూర్తి బాధ్యత తెలంగాణ కాంగ్రెస్ ప్రజాప్రతినిధులదే. తెలంగాణ తెచ్చుడో రాజకీయంగా చచ్చుడో…ఏదో ఒకటి తేల్చుకోవలసిన తరుణం ఆసన్నమైంది.

ఉద్యమ శక్తులు, పార్టీలు కూడాఎన్నికల తర్వాత ఏదో చేస్తామని చెప్పడం కాకుండా, ఇప్పుడే ఏం చేయాలో ఆలోచించాలి. ఇది చాలా విలువైన కాలం. మరొక్కసారి సర్వశక్తులూ ఒడ్డి తెలంగాణ సత్తా చూపించాలి. అసెంబ్లీ బడ్జెట్ సమావేశాలు జరుగబోతున్నాయి. తెలంగాణవాదానికి మద్దతుగా ఉన్న శక్తులను, పార్టీలను కలుపుకుని అక్కడ తాడోపేడో తేల్చుకోవలసిన అవసరం ఉంది. ఓట్లు, సీట్ల గురించి పక్కనబెట్టి, మన ప్రజాస్వామిక హక్కును గురించి మాత్రమే మాట్లాడదాం. కొట్లాడదాం. తప్పు కాంగ్రెస్ వైపు ఉంది. ప్రభుత్వం వైపు ఉంది. వాగ్దానాలు, హామీలు, ప్రకటనలు ఇచ్చి మోసం చేసిన పాపం కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వానిది. సీమాంధ్ర నాయకత్వానిది. మనకున్న నైతికబలం అదే. ఆ నైతికబలం విశ్వరూపం ఒకసారి చూపించాలి. రాజకీయ ప్రయోజనాలు, భేషజాలు, పంతాలు కాసేపు పక్కనబెడదాం. తెలంగాణ సమాజం నిరంతర దిగులుతో మథనపడుతున్నది. మన నాయకుల మార్గదర్శకత్వంకోసం ఎదురుచూస్తున్నది. మన ప్రజలు, మన యువకులు ధైర్యం కోల్పోకుండా భరోసా ఇవ్వాల్సిన బాధ్యత మన నాయకులదే. తెలంగాణ సాధించుకుని తీరతామన్న ధీమాను వారికి కల్పించాలి. పరస్పర రాజకీయ హననాలు తర్వాత చూసుకుందాం. ఇప్పుడు మాత్రం ఒక్కటిగా నిలబడదాం.

సీమాంధ్ర రాజకీయ శక్తులు, ‘మేతా’వులు మనపై చేస్తున్న యుద్ధాన్ని ఇప్పుడు తిప్పికొట్టలేకపోతే ఇంకెప్పుడూ చేయలేం. ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నవాడు యుద్ధం గెలవడానికి అబద్ధాలను ఆయుధంగా ఉపయోగించుకుంటాడు. ఇప్పుడు సీమాంధ్ర నాయకులు, ‘మేతా’వులు చేస్తున్నది అదే. వాళ్లు చేస్తున్న వాదనలన్నీ పాతవే. మద్రాసు నుంచి విడిపోయే ముందు తమిళతంబిలు ఆంధ్రా వాళ్లకు వ్యతిరేకంగా ఏమైతే మాట్లాడారో ఇప్పుడు లగడపాటీలు, కావూరీలు, పరకాల ప్రభాకర్‌లూ అవే మాట్లాడుతున్నారు. రాష్ట్రాన్ని కలిపి ఉంచాలని మాట్లాడే భాష కాదది. విద్వేషోన్మాదం వెన్ను నిండా నింపుకున్న ఆధిపత్య భాష. మద్రాసు విభజనపై వేసిన వాంఛూ కమిటీ ముందు తమిళతంబిలు కూడా-‘తమిళ ప్రాంతాల్లో వచ్చిన అదనపు ఆదాయంతోనే ఆంధ్రను అభివృద్ధి చేశాం’ అని వాదించారు. ఇప్పుడు ఆంధ్రా నాయకులు కూడా అదే మాట్లాడుతున్నారు. ఆంధ్రా సొమ్ముతో హైదరాబాద్‌ను అభివృద్ధి చేశామని చెబుతున్నారు.  ‘మా రక్తం, చెమట ధారబోసి హైదరాబాద్‌ను అభివృద్ధి చేశాం’ అంటాడో మంత్రి. హైదరాబాద్‌లో ఆయన సంపాదించిందంతా తెలంగాణకు వదిలిపోతున్నట్టు పోజు పెడుతున్నాడాయన.

నిజమే. హైదరాబాద్‌లో లాంకో హిల్స్ వచ్చినా, హైటెక్ సిటీ వచ్చినా అవి వారివారి ఆస్తులుగానే ఉండిపోతాయి తప్ప, తెలంగాణ ప్రజల ఆస్తులు కాబోవు. ఆంధ్ర నాయకులు అభివృద్ధి చేసింది హైదరాబాద్‌ను, తెలంగాణ ప్రజలను కాదు, తమను తాము అభివృద్ధి చేసుకున్నారు. మిలియనీర్లు బిలియనీర్లు అయ్యారు. లక్షాధికారులు కోటీశ్వరులయ్యారు. ఆ బిలియన్లు, ఆ కోట్లు తెలంగాణ ప్రజలకు అక్కరలేదు. అది తెలంగాణ అభివృద్ధి కాదు. ఆ లెక్కలు తెలంగాణ లెక్కలో వేసి ‘నాది కొటి, నీది లక్ష కలిపితే కోటి లక్ష.  ఇద్దరి తలసరి ఆదాయం 50.5 లక్షలు’ అని మనల్ని నమ్మమంటారు. హైదరాబాద్, రంగారెడ్డి, మెదక్ జిల్లాల సంపదను లెక్కవేసి చెప్పడంలోని మతలబు ఇదే. ఆ కంపెనీలు మావి కాదు. ఆ సంపద మాది కాదు. అక్కడ మెజారిటీ ఉద్యోగుల ఆదాయమూ మాది కాదు. మాది కాని సంపదను మా ఖాతాలో చూపించి, ఇదిగో మీ ఆదాయం పెరిగింది, మీరు అభివృద్ధి చెందారని చూపితే వీళ్లను ఏమనాలి? ఇక చాలు మీ అభివృద్ధీ వద్దు. మీ పాలనా వద్దు. మీ పెత్తనమూ వద్దు. మమ్మల్ని మేము అభివృద్ధి చేసుకోనివ్వండి. మమ్మల్ని మేము పరిపాలించుకోనివ్వండి. మా బతుకు మమ్మల్ని బతకనివ్వండి.

Telangana is Imminent: Congress Must Do or Die, T Cong MP’s and MLA’s must quit

Congress must take a decision on Telangana. It cannot survive in AP, without a decision on T. If not Today, If not in this week, but sometime in near future, they have to.  Congress High command is falling prey to all sorts of misinformation, miscommunication and mismanagement.  Political policy paralysis is all pervading at Centre.  It’s wonder that it’s loosing every opportunity to solve the problem.

Congress is failing all democratic processes. Politicking, manipulations are order of the day. Statesmanship is rare word to listen. Centre shows utter discourtesy to agony of AP. Nine crore population is reeling under crisis for last nine years.  One thousand youth from Telangana were forced to hang or burn or spill the poison.

Congress seems to be readying itself for doomsday in AP.  It’s playing every spoilsport by day in and day out. Seemandhra Lobby is able to pressurize the High Command to postpone the decision on two arguments- one, If Centre takes a decision on Telangana, the Governments at Centre and State will fall, as they will resign. Two, If Telangana be not given, we will get the 30 seats from AP, with the support of Jagan.  May or may not, there are rumors that High Command was bribed, many a times to stall the T formation.

But, how long? Why T Congress MP’s and MLA’s use the same weapon. Can’t they destabilize central and state governments? Can’t they show the doors to Congress in Telangana?  Let the T congress fight back. This is the time to show the commitment and dare. If not history will record this cowardice and slave mentality once again.

ఆంధ్రా నేతల అధర్మవాదం

చరిత్ర పునరావృత్తమవుతున్నది. అవే వాదనలు, అవే పేచీలు, అవే సంఘర్షణలు. కాకపోతే నేతలు మారారు. ప్రాంతాలు మారాయి. మద్రాసు రాష్ట్రం నుంచి విడిపోయే ముందు ఆంధ్ర ప్రాంతం పడిన బాధలన్నీ ఇప్పుడు తెలంగాణ అనుభవిస్తున్నది. బొంబాయి నుంచి గుజరాత్ వేరుపడినప్పుడు జరిగిన సంఘర్షణ ఇప్పుడు మళ్లీ ఆంధ్ర, తెలంగాణల మధ్య జరుగుతున్నది. మద్రాసు రాష్ట్రం నుంచి ఆంధ్ర విడిపోవడానికి అంతపోరాటం ఎందుకు చేయవలసి వచ్చింది? పొట్టి శ్రీరాములు ప్రాణ త్యాగం చేసేదాకా సమస్య ఎందుకు తేలలేదు? ఇప్పుడు తెలంగాణ  ఎదుర్కొంటున్న సమస్యనే నాడు ఆంధ్ర ప్రాంతం ఎదుర్కొంది. నాడు మద్రాసు రాష్ట్రంలో అధిక సంఖ్యాకులు, బలవంతులు అయిన తమిళ, మళయాల, కన్నడ నేతలు వ్యతిరేకించడం వల్ల రాష్ట్ర విభజన ఆలస్యమైంది. మద్రాసు రాష్ట్రంలో మొత్తం 62 మంది ఎంపీలు ఉంటే, సీమాంధ్రలో అప్పుడున్న ఎంపీలు 24 మంది మాత్రమే. మద్రాసు అసెంబ్లీలో 309 మంది శాసనసభ్యులు ఉంటే సీమాంధ్రలో అప్పుడున్నన్నవారు 123 మంది మాత్రమే. తమిళ ఆధిపత్యంలోని మెజారిటీ ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేలు తరచూ రాజీనామాలు చేస్తామని బెదిరించడం వల్ల ఆంధ్రులు అవమానాలపాలయ్యారు. స్వరాష్ట్ర కాంక్ష అనేక ఎదురుదెబ్బలు తిన్నది. రాజగోపాలచారి నాయకత్వంలోని తమిళ లాబీ నెహ్రూను, ఇతర కేంద్ర నాయకులను ప్రభావితం చేయడం వల్ల కేంద్రం విభజనకు అంత తేలికగా సిద్ధపడలేదు. చివరకు పొట్టి శ్రీరాములు త్యాగం కేంద్రం మెడలు వంచింది. మద్రాసును తమిళులకు వదిలే షరతుపై రాజగోపాలచారిని, ఇతర తమిళ నాయకులను ఒప్పించి ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేయాలని కేంద్రం నిర్ణయించింది. విభజన నిర్ణయం ఆలస్యం కావడానికి అప్పుడు కూడా ప్రధాన అడ్డంకి రాజధాని వ్యవహారమే. పొట్టి శ్రీరాములు చెన్నపట్నాన్ని ఆంధ్రకు రాజధానిగా అంగీకరించేదాకా దీక్ష విరమించబోనని ప్రకటించడం వల్లనే ఆయన ప్రాణాల మీదకు వచ్చిందని కొందరు చరిత్రకారులు చెబుతారు. ఆయన చివరి రోజుల్లో ప్రభుత్వానికి రాసిన లేఖలు కూడా అదే విషయాన్ని ధ్రువీకరిస్తున్నాయి. తమిళులకు, ఆంధ్రులకు మధ్య ఎక్కువ వివాదం నడిచింది చెన్నపట్నం విషయంలోనే.

‘చెన్నపట్నం మనదే. మా పూర్వీకులు నిర్మించిందే. ఇక్కడ ఎక్కువ జనాభా తెలుగువారే. ఇక్కడ మా కంపెనీలు, వ్యాపారాలు, పెట్టుబడులు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. మేము చెన్నపట్నం వదలం. అది మా ప్రాణం’ అని ఆరోజు పొట్టి శ్రీరాములు, బులుసు సాంబమూర్తితో సహా ఆంధ్ర నాయకులు వాదించారు. ఆంధ్ర నాయకుల మధ్య విభజన తేవడానికి రాజాజీ రాయలసీమ నాయకులను ఎగదోస్తూ వచ్చారు. ‘మీకు చెన్నపట్నమే దగ్గర. అన్ని విధాలుగా అందుబాటులో ఉంటుంది. వాళ్లతో మీరు వేగలేరు. మీకు మద్రాసు రాష్ట్రంలో తగిన గుర్తింపు, గౌరవం లభిస్తుంది’ అని రాజాజీ సీమ నాయకులకు ఆశపెట్టి ఆంధ్ర నాయకులతో కలువకుండా చేశారు. పదవులిచ్చి ఆంధ్ర నాయకులపై ఉసిగొల్పారు. నిజానికి చెన్నపట్నంపై ఆంధ్ర ప్రజలకు చారిత్రక వారసత్వ హక్కు ఉంది. చెన్నపట్నం భూములు అత్యధికం చంద్రగిరి రాజులవి. చంద్రగిరి రాజులతో ముందుగా భూములు రాయించుకునే బ్రిటిష్‌వారు ఓడరేవు కట్టారు. ఆ తర్వాత కోట కట్టారు. చివరకు చెన్నపట్నాన్నే కాజేశారు. చెన్నపట్నంలో ఆంధ్ర ప్రాంతానికి చెందిన వ్యాపారులు, సినీ తారలు సంపాదించుకుంది స్వార్జితమే. అక్కడి ప్రభుత్వం వీళ్లకు పెద్దగా చేసిందేమీ లేదు. చెన్నపట్నం నుంచి ఆంధ్ర ప్రజలు తీసుకున్నదానికంటే ఆ పట్నానికి ఇచ్చిందే ఎక్కువ. ఆ మమకారంతోనే, ఆ హక్కుతోనే ‘చెన్నపట్నాన్ని ఆంధ్ర రాజధాని చేయాలి, లేదంటే కనీసం ఉమ్మడి రాజధాని చేయాలి. అలా కుదరకపోతే చెన్నపట్నం చుట్టూ ఉన్న  కొన్ని ప్రాంతాలతో ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేయాలి. అదీ సాధ్యం కాకపోతే మద్రాసు నగరం మధ్య నుంచి ప్రవహిస్తున్న కోవం నదికి ఉత్తరం వైపు ఆంధ్ర రాజధాని, దక్షిణం వైపు తమిళ రాజధాని ఏర్పాటు చేయాలి. అందుకూ ఒప్పుకోకపోతే చెన్నపట్నాన్ని కేంద్రపాలిత ప్రాంతం చేయాలి’ అని ఆరోజు ఆంధ్ర నాయకులు డిమాండు చేశారు. అయినా ఎన్ని కమిటీలు వేసినా ఏ కమిటీ ఆంధ్ర నాయకుల వాదన వినిపించుకోలేదు. ఎందుకంటే చెన్నపట్నం మద్రాసుగా పరిణమించిన తర్వాత దాని స్వభావ స్వరూపాలు మారిపోయాయి. మద్రాసులో తమిళ జనాభా 1951 నాటికి 61 శాతానికి పెరిగింది. రాజకీయంగా తమిళుల ఆధిపత్యం వ్యవస్థితం అయింది. అందుకే మద్రాసును తమిళ రాజధానిగానే గుర్తించాయి అన్ని కమిటీలు. ఈ నేపథ్యంలోనే ఆంధ్రులు చివరకు చెన్నపట్నాన్ని వదలుకుని ఉన్నపళంగా కర్నూలుకు రావలసి వచ్చింది. చెన్నపట్నాన్ని తాత్కాలిక సంయుక్త రాజధానిగా కూడా రాజాజీ ఒప్పుకోలేదు. ఈ పేచీలు మాకొద్దు వెంటనే మద్రాసు ఖాళీ చేయండి అని ఆరోజు రాజాజీ స్పష్టం చేశారని చెబుతారు.

మహారాష్ట్ర నుంచి గుజరాత్ వేరుపడినప్పుడు ఇవే వాదనలు వచ్చాయి. బొంబాయిలోని గుజరాతీ వ్యాపారులు, పారిశ్రామిక వేత్తలు సమావేశమై రాష్ట్ర విభజనను వ్యతిరేకిస్తూ తీర్మానం చేశారు. సమావేశానికి హాజరైనవారంతా మహారాష్ట్రియన్స్‌కు వ్యతిరేకంగా చాలా రెచ్చగొట్టే ప్రసంగాలు చేశారు. వారికి అనుకూలంగా ఉండే పత్రికలు పతాక శీర్షికల్లో ఆ సమావేశం వివరాలు ప్రకటించాయి. ‘ఒక వేళ విభజన చేయడం అనివార్యమైతే బొంబాయిని ప్రత్యేక రాష్ట్రం చేయాలని వారు వాదించారు. బొంబాయి రాజధానిగా కొంకణ రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని కూడా కొందరు ప్రతిపాదించారు. ఆ ప్రతిపాదనకు పెద్దగా మద్దతు లభించలేదు. బొంబాయి గుజరాతీలతో ఎందుకు ఉండాలో వారు సవివరంగా ఒక తీర్మానంలో పొందుపరిచారు. ‘బొంబాయిలో అందరికంటే ముందు నివాసం ఏర్పరచుకున్నవారు గుజరాతీలే. బొంబాయి ఎప్పుడూ మహారాష్ట్రలో భాగంగా లేదు. బొంబాయిలో మరాఠీ మాట్లాడేవారు మెజారిటీగా లేరు. బొంబాయిలో అన్ని ప్రాంతాలవారు పెట్టుబడులు పెట్టారు. దేశానికే వ్యాపారకేంద్రం. అందువల్ల దీనిని మహారాష్ట్రతో సంబంధం లేకుండా ఉంచాలి. బొంబాయిలో వ్యాపార, పారిశ్రామిక సంస్థలను నెలకొల్పింది మేమే. మహారాష్ట్రియన్లు అందులో కూలీలు, క్లర్కులు మాత్రమే. యజమానులను కూలీల చేతుల్లో పెట్టడం సమంజసం కాదు. బొంబాయి అదనపు ఆదాయం మీద ఆధారపడి బతకడంకోసమే మహారాష్ట్ర బొంబాయికోసం పట్టుబడుతున్నది….’ ఇలా ఎన్ని వాదనలు చేశారో. కానీ చరిత్ర,  భౌగోళిక వాస్తవికతలు, భాషా సాంస్కృతిక భూమికలను పరిశీలించిన రాజ్యాంగ నిపుణులు బొంబాయి మహారాష్ట్రియన్లదే అని నిర్ధారించారు. తుది నిర్ణయం చేశారు. ఒక్క బొంబాయి, మద్రాసుల విషయంలోనే కాదు, పంజాబ్, అస్సాంల విభజన సందర్భంలోనూ ఈ వివాదాలు వచ్చాయి. పంజాబ్ అప్పటిదాకా తమకు రాజధానిగా ఉన్న సిమ్లాను హిమాచల్‌కు వదిలేసి, చండీఘర్‌కు మారవలసి వచ్చింది. అస్సాం తమకు రాజధానిగా ఉన్న షిల్లాంగ్‌ను మేఘాలయకు వదిలేసి దిస్‌పూర్‌కు మారవలసి వచ్చింది. చరిత్ర నుంచి పాఠాలు నేర్చుకోకపోవడం ఆంధ్ర నాయకులకు అలవాటుగా మారింది. అందుకే హైదరాబాద్‌పై కాలం చెల్లిన వాదనలు చేస్తున్నారు..

నిజానికి హైదరాబాద్‌లో జరిగింది వేరు. ఇక్కడ మాత్రం ప్రభుత్వమే ఆంధ్ర కంపెనీలకు భూములు, పన్ను రాయితీలు, సకల సౌకర్యాలు కల్పించింది. చెన్నారెడ్డి హయాంలో సినీ తారలకు ఇళ్ల స్థలాలు, స్టూడియో స్థలాలు, రాయితీలు అనేకం ఇచ్చారు. హైదరాబాద్‌కు ఆంధ్ర వ్యాపారులు, సినీతారలు ఇచ్చినదానికంటే, హైదరాబాద్ వారికి ఇచ్చిందే ఎక్కువ. కానీ 1952-53లలో మద్రాసులో ఏం జరిగిందో ఇప్పుడు హైదరాబాద్‌లో అదే జరుగుతున్నది. అప్పుడు తమిళులు అధిక సంఖ్యాకులు. ఆ బలంతోనే ఆంధ్రులను ఏడిపించారు. ఆంధ్రులు అల్పసంఖ్యాకులు. స్వరాష్ట్రంకోసం అరచిగోల పెట్టాల్సివచ్చింది. ఇప్పుడు సీమాంధ్ర నేతలు అదే మందబలంతో తెలంగాణను ఏడిపిస్తున్నారు. నాడు రాజాజీ రాయలసీమ నాయకులను అడ్డం పెట్టి ఆంధ్ర నాయకులను ఆటపట్టిస్తే, ఇప్పుడు సీమాంధ్ర నేతలు హైదరాబాద్‌కు చెందిన దానం నాగేందర్, ముఖేశ్ గౌడ్, సంగారెడ్డి ఎమ్మెల్యే జయప్రకాశ్‌రెడ్డి వంటి సైంధవులను అడ్డంపెట్టి తెలంగాణను అడ్డంకొట్టాలని చూస్తున్నారు. చెన్నపట్నంకోసం చేసినవాదనలే ఇప్పుడు హైదరాబాద్ విషయంలోనూ చేస్తున్నారు. ‘తొండలు గుడ్లు పెట్టే హైదరాబాద్‌ను మేమే అభివృద్ధి చేశాం. మా పెట్టుబడులు ఇక్కడ కుమ్మరించాం. కంపెనీలు పెట్టాం. పదకొండు గంటలదాకా లేచే అలవాటులేని హైదరాబాదీలకు పొద్దున్నే లేవడం నేర్పాం. ఇప్పుడు వెళ్లిపొమ్మంటే ఎలాపోతాం’ అని వాదిస్తున్నారు. వీళ్లు పెట్టుబడులు ఒక్క హైదరాబాద్‌లోనే కాదు, దేశమంతటా పెడుతున్నారు. లగడపాటి రాజగోపాల్ మంగుళూరు, నోయిడా, ఉత్తరప్రదేశ్, రాజస్థాన్…ఇంకా ఎక్కడెక్కడో పెట్టుబడులు పెట్టారు. కావూరీ అంతే. జీఎమ్‌ఆర్, జీవీకేలూ అంతే…దేశమంతటా రెక్కలు చాపుకున్న కంపెనీలు ఇవి. ఆ నగరాలన్నింటిపై వీళ్లు క్లెయిమ్ పెట్టగలరా?

హైదరాబాద్‌ను కేంద్రపాలిత ప్రాంతం చేసి, ఉమ్మడి రాజధాని చేయాలట. ఇంకొకాయన మరో అడుగు ముందుకు వేసి హైదరాబాద్‌ను ప్రత్యేక రాష్ట్రం చేయాలని కోరతాడు. హైదరాబాద్‌లో మాకు ప్రత్యేక హక్కులు కల్పించాలని ఇంకో పండితుడు వాదిస్తాడు. చెన్నపట్నం వదులుకుని వచ్చినప్పుడు వీరికి ఏమి హక్కులు కల్పించారు? ఇప్పటిలాగే అనేక గొంతెమ్మకోరికలు కోరి చివరికి ‘గెట్ లాస్ట్’ అనిపించుకుని మరీ బయటపడవలసి వచ్చింది. అన్నీ నిర్మించామని చెప్పే ఆంధ్ర నాయకత్వం సొంత రాజధానిని ఎందుకు నిర్మించుకోలేకపోయారు? ఎప్పుడూ పరాధీన మనస్తత్వంతో ఎందుకు కొట్లాడుతున్నారు? అటు చెన్నపట్నాన్ని, ఇటు హైదరాబాద్‌ను అభివృద్ధి చేయగలిగిన సీమాంధ్ర నాయకులు సొంత రాజధానిని ఎందుకు అభివృద్ధి చేసుకోలేకపోయారో ఇప్పటికీ చెప్పలేరు. మూడేళ్లపాటు కర్నూలులో గుడారాల్లో ఎందుకు ఉండవలసి వచ్చిందో వివరించలేరు. విశాలాంధ్ర వాదాన్ని ప్రచారంలో పెట్టి తెలంగాణ నాయకులను ఒక్కొక్కరినే ఎందుకు మానేజ్ చేయవలసి వచ్చిందో సమాధానం చెప్పరు. ‘రెడ్స్, రజాకార్స్, రెడ్డీస్‌తీ ఆర్స్‌తో నువ్వు తట్టుకోలేవు. ఆంధ్రలో కలిపితే అందరికీ క్షేమం’ అని బూర్గుల రామకృష్ణారావును ఒక సామాజిక వర్గం ఎందుకు భయపెట్టి ఒప్పించవలసివచ్చిందో ఎక్కడా చర్చ జరుగదు. తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉద్యమం ఈ అనుభవాలన్నింటినీ కలబోసుకుని, పరిణతితో ముందుకు సాగుతున్నది. అన్నదమ్ముల్లా విడిపోవడానికి ఉన్న అవకాశాలను ఆంధ్ర నాయకత్వమే వమ్ముచేస్తున్నది. హైదరాబాద్‌ను చర్చకు పెట్టడడం ద్వారా మరింత మంటను రాజేస్తున్నది. ఇది ఎవరికీ మంచిది కాదు. ఆంధ్ర నాయకులారా! మీ ఆటలు, మాటలు, ఎత్తులు జిత్తులు చాలా పాతవి. అవి ఇప్పుడు చెల్లవు. ఇప్పటివరకు చేసిన అధర్మ యుద్ధాలు చాలు. కనీసం ఇప్పుడయినా నిజాయితీని ప్రదర్శించండి. సగర్వంగా స్వరాష్ట్ర నిర్మాణానికి అంకితం కండి. హైదరాబాద్‌లో ఏదో బంగారు గని ఉందని ఆంధ్రా యువతను నమ్మించి, విచ్ఛిన్న చర్యలకు దిగకండి. రెండు ప్రాంతాల ప్రజల మధ్య కనీస ఆప్యాయతల్ని మిగలనివ్వండి. ఇప్పటిదాకా ప్రజాస్వామ్యయుతంగా జరుగుతున్న తెలంగాణ ఉద్యమాన్ని పక్కదారి పట్టించేందుకు ప్రయత్నించకండి. హైదరాబాద్ తెలంగాణ రాజధానిగా ఉన్నా అది విశ్వనగరంగానే ఉంటుంది. మినీ ఇండియాగానే ఉంటుంది.

కొసమెరుపు

‘ఆంధ్రలో లక్ష మంది కాంట్రాక్టర్లు ఉన్నారు. దేశంలో ఏరాష్ట్రంలో ఏ ప్రాజెక్టు చూసినా, ఏ రోడ్డు చూసినా మనవాళ్లే నిర్మిస్తున్నారు. ఆకాశ హర్మ్యాలు, రిజర్వాయర్లు, విమానాశ్రయాలు….ఒకటేమిటి మనవాళ్ల ప్రమేయంలేని పనులు  లేవు. ఇంతెందుకు చత్తీస్‌గడ్ కొత్త రాజధాని నయా రాయ్‌పూర్ నిర్మిస్తున్న కాంట్రాక్టర్లు కూడానెల్లూరు వారే. మనవాళ్లు తలుచుకుంటే ఆంధ్రను మరో ఆధునిక అద్భుతంగా తీర్చిదిద్దగలరు. ఎటొచ్చీ హైదరాబాద్ మీది వ్యామోహమే మా కొంపలు ముంచుతోంది. 1969 లోనో, 1972లో రాష్ట్ర విభజన జరిగి ఉంటే ఇంత క్షోభ ఉండేది కాదు. బ్రహ్మాండమైన రాజధాని వచ్చి ఉండేది. అస్తమానం తెలంగాణవాళ్ల శాపనార్థాలు వినాల్సిన దుస్థితి వచ్చి ఉండేది కాదు. ఇప్పటికయినా మేలుకోకపోతే అనుమానాలు, అవమానాలు ఇంకా పెరుగుతాయి’ అని సీమాంధ్రకు చెందిన వామపక్ష నాయకుడొకరు వ్యాఖ్యానించారు.

Andhra Leaders/Contractors Can’t built a Naya Raipur in Guntur?

You can see the beauty of Naya Raipur, the new capitol city of Chattishgarh. Here is some details and links. The Builders of Naya Raipur city are our Andhra Contractors.  Seenaiah and Co., is one of such. They built a planned, well equipped, modern city in more than 8000 hectares area just spending nearly 2000 crores. Why these leaders are after Hyderabad?

http://en.wikipedia.org/wiki/Naya_Raipur

http://www.nayaraipur.com/

http://www.nayaraipur.in/nraip/

New Capitol Of Chattishgarh

After formation of new state Chhattisgarh in the year 2000, the state government has decided to create a well planned new city for Raipur. Hence Special area has been notified under section 64 of Nagar Tatha Gramnivesh Adhiniyam 1973.
The authority thus formed is named Capital Area Development Authority (CADA) which is now called as Naya Raipur Development Authority(NRDA). NRDA is the nodal agency undertaking comprehensive development of this Greenfield City.
The authority has Chairman, CEO and other members. Chief Executive officers appointed by government and other officers and staff working under NRDA organization.
Naya Raipur Development Authority (NRDA) is a special area development authority established by GoCG under the Chhattisgarh Nagar Tatha Gram Nivesh Adhiniyam, 1973 for development and administration of Naya Raipur.
As part of development activities, NRDA is developing and shall develop infrastructure, utility and social projects by various procurement methods such as Public Private Partnership framework, Engineering procurement contracts Percent Rate/ Item Rate/ lump sum contract etc, depending on the nature of projects.
Naya Raipur has been included in the Jawahar Lal Nehru Urban Renewal Mission (JnNURM) as a Mission City with the city of Raipur. The City Development Plan (CDP) of Naya Raipur has been approved for Rs 749.52 crores. As a mandatory requirement of JnNURM, NRDA has agreed to implement Urban Reform Agenda set out in the “Checklist of the Urban Reforms” under JnNURM within the mission period. The implementation of urban reforms require drafting of policy frameworks, rules, bye laws, manuals, guidelines etc and preparation of GIS/IT databases for various reforms and their implementation. The guidelines of JnNURM require submission of progress Reports and other documents related to the implementation of projects and Urban Reforms at given intervals.
Naya Raipur has also been selected as a demonstration city under the Global Environmental Facility (GEF)/ World Bank assisted Sustainable Urban Transport Project (SUTP) being implemented by Government of India. The DPR submitted to the Government of India is expected to be approved soon. The project is required to be implemented in compliance with the Finance Management Manual and Operations Manual of SUTP.

What is Naya Raipur

‘NAYA RAIPUR’ would at once serve as the Administrative Capital of the State and also cater to the infrastructural needs of industry and trade in the region………..

“NAYA RAIPUR is envisioned to serve as an engine of growth for the state of Chhattisgarh. It will be a magnet for the investments into the state”.

NAYA RAIPUR with high quality of its infrastructure, economic, social, cultural and technical, would ensure high quality of life for its citizens.

‘NAYA RAIPUR’ will become a model and a source of inspiration for city planners, architects, builders and policy makers anywhere in the world………..

“NAYA RAIPUR is envisioned to serve as an engine of growth for the state of Chhattisgarh. It will be a magnet for the investments into the state”.

NAYA RAIPUR with high quality of its infrastructure, economic, social, cultural and technical, would ensure high quality of life for its citizens.

‘NAYA RAIPUR’ will become a model and a source of inspiration for city planners, architects, builders and policy makers anywhere in the world………..

‘NAYA RAIPUR’ would be architects, builders and policy makers anywhere in the world………..

Vision for Development

‘NAYA RAIPUR’ would be a ‘green city’ in every sense of the term. Large areas would be brought under tree plantation – Arrangements for water conservation and waste water recycling – Use of non-conventional energy resources to the maximum.

‘NAYA RAIPUR’ would reflect the rich heritage and culture of Chhattisgarh and India, in its urban design and architecture. Special efforts would be taken to make it a people friendly and visitor friendly city.

City design would promote sense of security and comfort among its citizens, especially women, children and the physically challenged.

Naya Raipur and its Beauty

•   Rehabilitation policy is evolved by active participation of all Stake Holders.
•   Private Land are being purchased on mutual consent basis at fixed price.
•   Green belt, 500 m wide around the Naya Raipur.
•   A lot of green spaces inside the city more than 2500 hectares.
•   No overhead wires, underground electricity & Tele-communication network is planned.
•   Vibrant public places and strong cultural institutions set amidst landscaped greens.
•  Administrative capital of Chhattisgarh and seat of State administration buildings – the Secretariat, Police Headquarters, Legislative Assembly, Raj Bhawan and Offices of heads of departments, to come up in the city.
•   Cultural centre of Chhattisgarh with museums, libraries, theatres and art galleries.
•   Knowledge center of Chhattisgarh with university, research and institutional complexes.
•  World class amenities including Star Hotels, 18-hole Golf Course, Theme Township, Convention Centre, IT SEZ, Shopping Malls and Multiplexes.

Hyderabad is an inseparable part of Telangana

Time and again, the leaders and forces opposed to Telangana state have been creating unnecessary confusion over the status of Hyderabad. The fact is that historically, geographically, economically and politically, Hyderabad is an inseparable part of Telangana.

Here are some points to note before deciding the status of Hyderabad city:

Historic reasons

Hyderabad was established in 1591 CE as Bhaganagar by Muhammad Quli Qutb Shah, fifth sultan of the Qutb Shahi dynasty of Golkonda.

Long before India got independence, Hyderabad had modern infrastructure facilities like 2 airports, several railway stations and a local railway system. It had modern electricity generation and distribution system. Hyderabad also had a modern water supply and sewerage system by early 1900s.

The city was a thriving metropolis that attracted people from other countries and states.

On September 17th, 1948, Indian army conducted the “Operation Polo” to annex erstwhile Nizam’s kingdom into Indian Union. From that day to October 31st 1956, Hyderabad city served as the capital city of Hyderabad state.

Even before merging with Andhra state, Hyderabad city served as the capital city for Telangana region.

Geographic reasons:

A cursory look at Telangana map confirms that Hyderabad is in fact the heart of Telangana. Hyderabad is surrounded by Ranga Reddy district, which in turn is surrounded by Medak, Nalgonda, and Mahabub Nagar – all three districts of Telangana.

Hyderabad depends of Telangana for meeting its drinking water needs. 5 projects that supply water to Hyderabad are located in Telangana. The city’s sewage is also emptied into Musi river, which flows through Telangana.

Hyderabad city gets its power supply from 4 Power generating stations located in Telangana districts. The city depends on Telangana region for meeting its daily needs too.

The closest connection with the Andhra region is about 200 Kms away. It is precisely for this reason that Hyderabad cannot be shared with Andhra as a capital city

Investments of Andhrites

Andhra leaders have been demanding that Hyderabad be declared a Union Territory because a large number of Andhra people have migrated to the city and they have invested in Hyderabad. This question has been brought forward during the settlement of ownership of Madras city and Bombay city in 1950s (relevant documents attached).

Worldwide, cities grow because of migrants. And no one migrates to a city to develop that city. If migrants start deciding the fate of the cities, then there would be a severe backlash against migrants in other Indian cities.

They say cities are like crown jewels of a region. They grow by drawing resources from the region surrounding them. If we strip the region of the city, then that region suffers severely.

If investments are the criterion to decide the ownership of a city, then most cities in developing countries should be owned by overseas investors!

It is an accepted principle worldwide that cities belong to locals and not to investors and tourists.

Protection to Andhra migrants

Many leaders who oppose Telangana express concerns over the safety of Andhra migrants in Hyderabad after Telangana formation. These are nothing but unfounded fears.

Andhras are not the only ones that have migrated to Hyderabad. The city has been attracting migrants from all parts of the world since its inception. Today, we have a sizeable number of Kanndigas, Marathis, Bengalis and Marwaris in the city. If all these people feel safe in Hyderabad, there is no reason why Andhras shouldn’t.

Telangana will remain a part of India and the citizens of Hyderabad will continue to have all constitutional rights which they would otherwise have.

On the contrary, any attempt by Union government to separate Hyderabad from Telangana will lead to an adverse reaction from the people of Telangana.

Another important thing to remember is that many Telangana towns like Nizamabad, Warangal, Nalgonda havea sizeable number of migrants from Andhra. If Andhra migrants in Hyderabad are not safe, how will the Andhra migrants in other Telangana cities be safe?

Past Experiences in Capital City disputes

History, they say has all the answers. We have two clear instances in recent Indian history, when disputes arose between two regions over a city.

In the first instance, the very same Andhras, who are disputing Hyderabad city, have disputed the status of Madras city in 1950s. Andhra claimed that Madras should be made a union Territory. But, the Indian Government took a very wise decision by granting Madras to its natural inheritor viz Tamilnadu.

In the case of Bombay city, Gujaratis and Maharashtrains claimed ownership over the city. Father of Indian constitution Dr. BR Ambedkar had written an excellent note on who is the real owner of Bombay (attached).  That note answers all the issues being raised by Andhras in the current context.

We should not forget that, bowing to pressure from Gujarati lobby, Indian government had declared Bombay as a Union Territory in 1950s, but had to immediately rollback its decision and declare it as the capital city of Maharashtra.

Thus, in conclusion, we would like to reiterate that declaring Hyderabad as the capital city of Telangana and building a new capital city for Andhra state is the most practical, viable and wise decision at this juncture.

This is not the first time that a new capital city is being built for a state. India has built several new capital cities in the past 6 decades (list attached) and we just need to do it one more time.

India needs modern and planned cities and this is an excellent opportunity to build one. Building a city also makes good economic sense as it generates a lot of employment opportunities and also provides a big boost to the country’s economy.

 

 

 

 

 

 

 

 


Indian States with New Capital cities

These are the time-tested precedents of forming new capitals for states

1. Andhra: Andhra was the first state that was formed on the basis of language, even before the First SRC was formed. It was separated from Madras Presidency in 1953 with Kurnool town as capital.

2. Madhya Pradesh: In 1956 the states of Madhya Bharat, Vindya Pradesh and Bhopal were merged to form the state of M.P. The Marathi speaking Vidarbha,which included Nagpur, the capital city, was ceded to Bombay state. Nagpur was the capital of Central Provinces since 1861.Bhopal city became the new capital of M.P.

3.Gujarat: The state was bifurcated from the bi-lingual state of Bombay in 1960. Gandhinagar was made its new capital, though Gujaratis wanted Bombay as joint capital.

4.Himachal Pradesh: Was made Chief Commissioner’s Province in 1948,with the inclusion of 28 Shimla hill states, 4 Punjab eastern hill states.It was made a ‘C’ class state.Bilaspur state was merged with H.P. in 1954. it became an UT in 1956. In 1966 some other areas of Punjab including Shimla were merged with H.P. Himachal Pradesh as a fullfledged state was formed in January 1971 with Shimla as its capital. Shimla was the capital of Punjab  untill it became the capital of H.P. in 1971.

5. Nagaland: Was part of greater Assam state. In 1963 it is separated from Assam and formed in to a state with Kohima as its capital

6. Meghalaya: Was carved out of Assam with Khasi, Jaintia and Garo hill areas in January 1972. Shillong was made its capital. Shillong was the capital of undivided Assam Province since 1874 till it was made the capital of Meghalaya. Assam had to build a new capital in Dispur, after the creation of Meghalaya.

7. Mizoram: Is another state created from greater Assam state. It was created in 1987, with Aizwal as its capital.

8. Arunachal Pradesh: Is one of the four states created out of greater Assam. The state has come in to existence in 1987, with Itanagar as its capital.

9. Chattisgarh: The state is created with 16 chattisgarhi speaking southern districts of Madhya Pradesh in the year 2000. Raipur is made the capital of the state.

10. Jarkhand: The state is carved out of the tribal areas of southern Bihar in the year 2000. Ranchi was made its capital city.

11.Uttarakhand: It is created with the Himalayan and adjoining north-western districts of Uttar Pradesh in the year 2000. its provisional capital is Dehradun. Permanent capital is contemplated at Gairsain.


The Dispute About the City of Madras*

 

This document throws some light on the Andhra’s claim over Madras city during 1950s and how that issue was settled. It would be worth mentioning here that Andhras ran a sustained campaign called ‘Madras Manade’ (Madras belongs to us) but the firm resolve of the then Central government and also the Madras Government, the city stayed with Tamilnadu.

 

The claims of the Andhras to the city may be briefly summarised as follows:

It was a Telugu King who owned the soil on which the Fort St. George and the city sprang up. The areas surrounding the Fort. St. George belonged to the Telugu Kings. The King, in his grant, wanted the city be esteemed for all time as a Telugu city. The Telugus were there already. The city was known as a Telugu city to foreign travellers for a very long time.

These claims of the Andhras are largely true so far as the Chennapatnam of the 17th century was concerned; but it is necessary to bear in mind that the boundaries of Madras expanded since then. The official centre of the settlement founded in 1639 was designated as Fort St. George. The British applied the name of Madraspatnam – which gradually became Madras – to the combined towns of Chennapatnam and Madraspatnam. The original site of the village of Madraspatnam is probably to be found on the northern esplanade of modern Fort St. George. Outside the bounds of Madraspatnam was a group of villages comprising Tandore on the north, Perambore to the north-west, Vepery and Purasawalkam on the west, Egmore and Nungabaukam to the south-west and the Triplicane on the south. These villages, with others, are now included in the urban area, but they were acquired by the British only later. Chintadripet was not founded until the eighteenth century. With the addition of these and other areas, the growing city also came to be called Madras.

The Tamil claims to the city were based on solid grounds. The Tamils constitute the majority of the population in the city which is also surrounded by Tamil areas. Within the Madras municipal corporation Tamil population was at 67.92% in 1951.

Old Claims

In the early years of the Andhra Movement, the considered view of almost all its protagonists was that Madras, not being a Telugu city, had no place in the future Andhra Province. Even maps of Andhra Province published at that time excluded Madras. The articles in the press argued that the Andhra backwardness was due, among other things, to the situation of the capital in a far-off corner dominated by Tamils. The remedy, the Andhras felt, lay in having a separate Province with the capital in its midst.

 

The first suggestion that Madras could be the Andhra capital and some other place the Capital for the residuary Madras Province was made at the Nellore Conference of Andhra Maha Sabha by O.V. Rangayya Pantulu, the Chairman of the Reception Committee.

Importance of the City

Madras developed owing to the efforts of all the linguistic groups in the city, particularly the Tamils and the Telugus, the largest groups. Since the founding of the Fort St. George, it was the headquarters of the Presidency and so a number of Government buildings were located in the city. It was a centre of business, had the port, aerodrome and other facilities. It was the educational centre of the Presidency. The post-graduate and Professional colleges were almost concentrated there. Giving up the city would mean giving up these educational advantages.

The inclusion of the city was demanded on financial grounds too. Excluding the city, the Telugu districts had, on the basis of 19848-49 accounts, a deficit of Rs. 201.01 lakhs, and the non-Telugu districts a deficit of Rs. 179.44 lakhs. The Madras city had a surplus of Rs. 208.96 lakhs

Various Suggestions

In view of these claims and counter-claims over the city, various suggestions were made, mostly by the Andhras, as to the status of the city in the even of the formation of linguistic provinces. The suggestions were:

1)      To make it the common capital for both the Andhra and Tamil provinces

2)      To make the city itself or with the inclusion of some surrounding areas into a separate province

3)      To divide the city into North Madras and South Madras with river Couum as the boundary and making North Madras the capital of Andhra and South Madras the capital of Tamil Province.

 

Arbitration

At a very late stage there was more or less a unanimous opinion among the Andhras that the city be made a Part C state (Union Territory). They repeatedly pleaded for arbitration of the disputed issues including the status of Madras city. The Tamils did not even consider these suggestions. With one voice all of them demanded the inclusion of the city in the Tamil Province.

It is doubtful that the creation of Madras as a Part C state (Union Territory) would have solved the problem. Creation of Andhra and Tamil Provinces would naturally have increased the demand for other linguistic provinces in the post-independent India. Madras was not the only city having significantly large groups of people speaking different languages. Bangalore, Trivendrum, Hyderabad, Bombay, and Calcutta are some of the cities in this category. If the principle of linguistic provinces and the creation of disputed cities into Part C States are both accepted it may be demanded that all these cities be made Part C States. And the question of finding new capitals for Andhra, Tamilnad, Kerala, Karnataka, Maharashtra, to give only a few examples, would arise. May be, the new states might have to depend upon their own resources or seek central grants to have new capitals. The Government of India would not allow all these new problems to crop up simply because it could not take a firm decision to allow Bombay and Madras cities to be included in unilingual provinces. So the status-quo continued.

* Article extracted from the book ‘The Emergence of Andhra Pradesh” by Sri. K.V. Narayana Rao.


MAHARASHTRA AND THE CITY OF BOMBAY

Controversy over Bombay

21. Should the City of Bombay be included in Maharashtra or not is another point over which there has been a controversy. A meeting was held in Bombay in the building of the Indian Merchants Chamber. The meeting was attended by no more than sixty. With the exception of one Indian-Christian it was attended by only Gujarati-speaking merchants and industrialists. Although it was small and sectional meeting, its proceedings were flashed on the front page of every important newspaper in India and the Times of India was so impressed by its importance that it wrote an editorial which while mildly castigating the vituperative tone which the speakers at the meeting adopted against the Maharashtrians, supported the resolutions passed at the meeting regarding the future of Bombay. This proves what truth there is in the reply given by Lord Birkenhead to the Irish Leader, Mr.Redmond, in the course of the Irish controversy when he said that there are cases where a minority is a majority.

My memorandum would be woefully incomplete if I omitted to deal with the pros and cons of this controversy. This is because of two reasons: In the first place, the meeting has been recognized to be very important and secondly because the resolutions of the meeting have been supported by eminent University Professors.

Proposals regarding Bombay

22. The meeting passed the following resolutions:

(1) That the question of the creation of Linguistic Provinces should be postponed; or

(2) That if it is not postponed, Bombay City should be constituted into a separate Province.

There is a third suggestion, namely, that Konkan should be constituted into a separate Province with Bombay as its capital. There is hardly any support to this plan. There is therefore no necessity to discuss it.

Decision regarding Bombay must be made now

23. I have no complaint against that part of the Resolution which says the question of Linguistic Provinces be postponed provided the main question namely whether Bombay should or should not be included in Maharashtra is settled. If this question was settled it did not matter if it took five or ten years to give effect to the Settlement. But the resolution is only an escapism. It does not settle the issue. It only adjourns the controversy. The main question must therefore be tackled right now.

Ground for the exclusion of Bombay from Maharashtra

24. The arguments urged in favour of separating Bombay from Maharashtra are set out below :

(1) Bombay was never a part of Maharashtra*[f1].

(2) Bombay was never a part of the Maratha Empire.[f2]

(3) The Marathi-speaking people do not form a majority of the population of the City of Bombay.[f3]

(4) Gujarathis have been old residents of Bombay.[f4]

(5) Bombay is a trade centre for vast areas outside Maharashtra. Therefore, Bombay cannot be claimed by Maharashtra. It belongs to the whole of India.[f5]

(6) It is the Gujarathi speaking people of Bombay who have built up the trade and industry of Bombay. The Maharashtrians have been only clerks and coolies. It would be wrong to place the owners of trade and industry under the political dominance of the working classes who form the bulk of Maharashtrians.[f6]

(7) Maharashtra wants Bombay to be included in Maharashtra because it wants to live on the surplus of Bombay[f7]

(8) A multi-lingual State is better. It is not so fatal to the liberty of smaller people.[f8]

(9) Regrouping of Provinces should be on rational lines and not on national lines.[f9]

Burden of Proof

25. On an examination of these paints it is obvious that points (1) and (2) are preliminary in the sense that they help us to decide on whom rests the burden of proof. If it is proved that Bombay is part of Maharashtra, then the burden of proof for separating it from Maharashtra must tall upon those who urge that it should be separated and not upon those who claim that it should remain part of Maharashtra. I will therefore deal with these two points first.

POINTS (1) and (2)

Verdict of History

26. These points can be considered both in the light of history as well as of geography. I am, however, convinced that history cannot help us to decide the issue. In the first place, how far back must we go to find the data on which to base our conclusion. It is obvious that the history of the ancient past would be of no use to us in this connection. What could be of use to us is the past of the present. One may go further and question any reliance being placed upon such a past of the present for drawing any conclusion that can have a bearing on the issue before us. Most of the contacts between people during historical times have been between conquerors and conquered. This is true of India as well as of Europe. But the results of such contacts have been quite different in Europe and in India. In Europe such contacts have produced assimilation of the conflicting social elements. Frequent inter-marriages have confounded the original stocks. One language, either the most useful or the most commonly spoken, has tended to supplant the other. If one civilisation is superior to the others in the same country it has automatically supplanted them. This natural tendency towards assimilation which we see in Europe is so strong that steps have to be taken to counteract it. What is the tendency in India ? It is definitely against assimilation. The Musalmans conquered Hindus. But the Musalmans remained Musalmans and the Hindus remained Hindus. The Gujarathis were conquered by Maharashtrians and were ruled by them for some years. What effect has it produced upon the Gujarathis ? Nothing. Gujarathis have remained Gujarathis and Maharashtrians have remained Maharashtrians. The Chalukyas conquered Maharashtrians and so did the Shilahars. But there was no assimilation between them. The Shilahars and Chalukyas remained what they were and so did the Maharashtrians. This being the case, what help can Indian History give in the decision of the issue? The history of internal upheavals as well as of external aggressions has been nothing more than a passing show. Conquest means nothing and proves nothing.

Verdict of Geography

27. Let us now turn to geography and ask for its verdict. It seems to be & better witness than history. For this purpose one must consider the location of Bombay in relation to the Province of Maharashtra. The Province of Maharashtra once it is created will be triangular in shape. One side of this triangle is formed by the Western Coast Line of India between Daman in the North and Karwar in the South. The City of Bombay lies in between Daman and Karwar. The Province of Gujarat starts from Daman and spreads northwards. The Kanada Province starts from Karwar and spreads southwards. It is about 85 miles South of Daman which is the starting point of Gujarat, and 250 miles North of Karwar, which is the starting point of Karnatak Province. If the unbroken territory between Daman and Karwar is geographically part of Maharashtra, how could Bombay be held not to be a part of Maharashtra ? This is an incontrovertible fact of nature. Geography has made Bombay part of Maharashtra. Let those who want to challenge the fact of nature do so. To an unbiased mind it is conclusive proof that Bombay belongs to Maharashtra.

Bombay and the Maratha Empire

28. That the Marathas did not care to make it a part of their Empire does in no way affect the validity of the conclusion drawn from geography. That the Marathas did not care to conquer it does not prove that Bombay is not a part of Maharashtra. It only means that the Maratha power was a land power and did not therefore care to spend its energy in the conquest of a seaport.

29. With the decision on Points (1) and (2), the burden must now shift

on those who contended that Bombay should not be included in Maharashtra. Have they discharged the burden ? This leads to the consideration of other points.

POINT (3)

Marathi-speaking population—majority or minority

30. There is no unanimity on this question. Prof. Gadgil speaking for the inclusion of Bombay in Maharashtra asserts that the Marathi-speaking population of Bombay according to the census of 1941 is 51 per cent. Speaking against the inclusion of Bombay, Prof. Gheewala says that the Marathi-speaking population of Bombay is 41 percent Prof. Vakil has brought it down to 39 percent which he regards as a very liberal estimate. I have not had time to check up these figures and I understand that the Census of Bombay does not render much help in arriving at a precise figure. However, if one reads the reasons assigned by Prof. Vakil, one would find his conclusion to be speculative it not wishful thinking. But assuming that5: the figures given by Prof. Vakil are correct, what of it ? What conclusion can be drawn from it ? Does it defeat the claim of Maharashtra to include Bombay ? Ever since the British became the masters of India, India has been one country with a right to free movement from place to place. If people from all parts of India were allowed to come to Bombay and settle there, why should the Maharashtrians suffer ? it is not their fault. The present state of the population cannot therefore be a ground for excluding Bombay from Maharashtra.

POINT (4)

Are Gujarathis Natives Of Bombay?

31. Let us however fully consider the question. Are the Gujarathis natives of Bombay ? If they are not, how did they come to Bombay ? What is the source of their wealth ? No Gujarathi would clam that the Gujarathis are the natives of Bombay. If they are not the natives of Bombay, how did they come to Bombay ? Like the Portuguese, the French, the Dutch and the English on adventures to fight their way through and willing to take any risks? The answers which history gives to these questions are quite clear. The Gujarathis did not come to Bombay voluntarily. They were brought to Bombay by the officers of the East India Company to serve as commercial Adatias or go-betweens. They were brought because the East India Company’s officers who had their first factory in Surat had got used to Surti Banias as their go-betweens in carrying on their trade. This explains the entry of Gujarathis in Bombay. Secondly, the Gujarathis did not come to Bombay to trade on the basis of free and equal competition with other traders. They came as privileged persons with certain trading rights given to them exclusively by the East India Company. Their importation into Bombay was considered for the first time in the year 1671 by Governor Aungier. This fact is referred to in the Gazetteer of Bombay Town and Island. Vol. I in the following terms :[f10]

“Another scheme for the advantage of. Bombay in which Governor Aungier interested himself was the settlement of Surat Banias in Bombay. It appears that the Mahajan or committee of the Surat Bania community desired the assurance of certain privileges before risking the move to Bombay and that the company had given a general approval to theMahajan’s proposal. On the 10th January the Surat Council wrote to the Company. The Mahajan or Chief Council of the Banias have been much satisfied with the answer which you were pleased to give to their petition sent you by the ship Samson touching their privileges in Bombay. It seems they have determined once more to trouble Your Honours with a letter which they have ordered your broker Bhimji Parakh to write, representing their desires that the said privileges may be confirmed to them under your great seal, for which their request they give you their reason and ground in their own letter which they have sent us to be transmitted to you and now goes in your packet by ship Falcon. The argument they use to strengthen their request seems to have some weight. They say the Honourable Company are perpetual and their ordinances always of force, but their Presidents and Councils are mutable, and the succeeding Presidents and Councils, do alter often what their predecessors have granted on which score they hope your Honours will be pleased to grant their petition. As to our judgments hereon, we humbly offer that we cannot see any detriment can accrue to you thereby, rather a considerable advantage may follow; and as to the latitude and extent of what privileges you shall afford them, it must be totally referred to your own wisdoms howsoever you shall please to determine in this matter. We judge if your Honours would please to favour them with a line in answer to their letter, it would be a great comfort to them and no disadvantage to your interest.”

32. What were the privileges which the Gujrarathi Banias had asked for from the East India Company ? The following petition by one Nima Parakh, an eminent Bania belonging to the City of Diu, gives some idea of what they were:[f11]

“1.. That the Honourable Company shall allot him so much ground in or near the present town free of rent as shall be judged necessary to build a house or warehouse thereon

“2. That he with the Brahmans of Vers (Gors or priests) of his caste shall enjoy the free exercise of their religion within their own houses without the molestation of any person whatsoever; that no Englishman, Portuguese, or other Christian nor Muhammadan shall be permitted to live within their compound or offer to kill any living creature there, or do the least injury or indignity to them, and if any shall presume to offend them within the limits of their said compound, upon their complaint to the Governor (at Surat) or Deputy Governor (at Bombay), the offenders shall be exemplarily punished; that they shall have liberty to burn their dead according to their custom, also to use their ceremonies at their weddings ; and that none of their profession of what age, sex or condition whatever they be, shall be forced to turn Christians, nor to carry burthens against their wills.

” 3. That he and his family shall be free from all duties of watch and ward, or any charge and duty depending thereon; that neither the Company nor the Governor, Deputy Governor or Council, or any other person, shall on any pretence whatsoever force them to lend money for public or private account or use any indirect.

“4. That in case there falls out any difference or suit in law between him or his vakil or attorneys or the Banias of his caste, and any other persons remaining on the island, the Governor or Deputy Governor shall not suffer him or them to be publicly arrested dishonoured or carried to prison, without first giving him due notice of the cause depending, that he or they may cause justice to be done in an honest and amicable way and in case any difference happen between him or his attorney and any Bania of their own caste, they may have liberty to decide it among themselves without being forced to go to law.

“5. That he shall have liberty of trade in his own ships and vessels to what port he pleases, and come in and go out when he thinks good; without paying anchorage, having first given the Governor or Deputy Governor or customer notice and taken their consent thereunto.

” 6. That in case he brings any goods on shore more than he can sell on the island within the space of 12 months, he shall have liberty to transport them to what port he pleases, without paying custom for exportation.

” 7. That in case any person be indebted to him, and also to other Banias, and be not able to pay all his debts, his right may be preferred before other Banias.

” 8. That in case of war. or any other danger which may succeed, he shall have a warehouse in the castle to secure his goods, treasure, and family therein.

“9. That he or any of his family shall have liberty of egress and regress to and from the fort or residence of the Governor or Deputy Governor; that they shall be received with civil respect and be permitted to sit down according to their qualities; that they shall freely use coaches, horses or palanquins and quitasols (that is barsums or umbrellas) for their convenience without any disturbances ; that their servants may wear swords and daggers, shall not be abused, beaten or imprisoned except they offend, and that in case of any of his kindred or friends shall come to visit him or them from any other ports, they shall be used with civility and respect.

“10. That he and his assigns shall have liberty to sell and buy coconuts, betelnuts, pan or betel-leaves, and any other commodity not rented out without any molesiation on the island.”

33. How this petition of Nima Parakh was disposed of can be seen from the reply of the Deputy Governor of Bombay dated 3rd April. 1677, which was in the following terms :

” According to order we have consider the articles of Nima Parakh Bania, which if we rightly understand we do not apprehend any prejudice connection the most of them being what the meanest enjoy.

” The first is very easy, the Company having vast ground enough, and we daily do the same to Banias and others who come to inhabit here. As to the second, the free exercise of religion is permitted to all with the use of their ceremonies at: weddings and feast, the Banias always burning their dead without molestation. Neither do we permit any person to kill anything near the Banias who ail live by themselves, much less can any person presume to enter into anybody’s house or compound without the owner’s license; and, for forcing people to turn Christian against their wills, the whole world will vindicate us; neither are any persons forced to carry burdens against their wills. No Bania, Brahman, Moor, or such man is obliged to watch or ward or other duty, but if any person buys an oart or warge (vada) he is bound on every alarm to send a musquiter. But if he possesses no land no duty is exacted, so the articles may be granted to Nima. and when he goes about to buy any land he may be acquainted with that small encumbrance thereon.

” The 4th article is indeed a privilege but no more than Girdhar, the Moody and some others have, which does not in the least exempt them from the hands of the law or justice, but does only ask that justice be done respectfully, which he need not doubt of… and for matter of differences among themselves there is already his Honour’s patent authorising them to decide such things.

” As to the 5th, the great anchorage of a rupee per ton is wholly taken off. There remains only a small one of a rupee for every 100 tons, which is so inconsiderable a matter that we do not believe we will stick at it. If he does, it will amount but to a small matter being only for his own vessels that the Company may easily allow it.

” The 6th if we rightly apprehend it, is no more than what all people enjoy, who are so far from paying custom at exportation of their own goods that they pay none for what goods they buy. But if he intends his goods must pay no custom at landing nor none at exportation of what he cannot sell, it will be so great a loss to the Company, they having farmed out the customs for two years, that the benefit of his settling here, will, we believe, not countervail it, till it comes into the Company’s hands again,

” As to the 7th, our law is such that if a person be indebted to several men, whosoever gets a judgment  first in Court will be paid his full debt, but no man can be aggrieved at that, nor can any creditor have any pretence to what is once paid, and when judgment is given it is already paid in law, so that. he is no longer proprietor of it But when a person is indebted to two men and the first sues him and upon that the second comes in and sues him too, with what justice can we pay all the debtor’s estate to the second creditor. Only of this he may be assured that all justice shall be done him with speed according to our law and the party forced to pay the full debts if able, and be in prison for the rest till he pleases to release him, which we suppose may well content him.

“As to the 8th in case of war all person of quality have liberty to repair to the castle and secure their money and other things of value. Nor that I suppose be intends to fill up the castle with gari (coarse) goods ; but for money, jewels household stuff ,cloth goods of value that take up small room he may bring  what he pleases and may have a warehouse apart allotted for himself and family.

“The 9th and 10th we may join together, they being only to fill up the number. They are plain optics to show the nature of those they live under. which, when they have experimented our Government, themselves will laugh at us, enjoying more freedom than the very articles demand for the meanest person is never denied egress and regress upon respectful notice given and for horses and coaches and the like he may keep as many as he pleases and his servants be permitted to wear what arms they please, a thing common to all. Nothing is more promoted by us than the free liberty for buying and selling which is the load-stone of trade.

“That last thing he asked of having 10 mans of tobacco free of all duties is the most difficult thing of all, for the farmers will ask a vast deal to grant such a licence/it being a very great profit they make in the sale of 10 mans, so that we know not which way this article can be condescended to, but in this your Honours can judge better than us.”[f12]

34. In reply on the 26th April, the Surat Council wrote : [f13]” We observe your answer touching the articles proposed by Nima Parakh Bania in order to his settlement on Bombay. When we come again to treat with him thereon, we hope so to moderate the affair that the island shall not receive any the least prejudice thereby and we do not question but wholly to put him by his request to 10 mans of tobacco which he would annually receive or bring on the island free of all duties.”

POINT (5)

Bombay—an Emporium of India

35. That Bombay is an emporium for the whole of India may be admitted. But it is difficult to understand how it can be said that because of this, Maharashtra cannot claim Bombay. Every port serves a much larger area than the country to which it belongs. No one, on that account, can say the country in which the port is situated cannot claim it as a part of its territory. Switzerland has no port. It uses either German, Italian or French Ports. Can the Swiss therefore deny the right of Germany, Italy or France, the territorial rights of their ports. Why then should Maharashtrians be denied the right to claim Bombay merely because it serves as a port for Provinces other than Maharashtra ? It would be different if the Province of Maharashtra were to get a right to close the Port to Non-Maharashtrians. Under the constitution, it will not have that right. Consequently, the inclusion of Bombay in Maharashtra will not affect the right of non-Maharashtrians to use the port as before.

POINT (6)

Gujarathis–owners of Trade and Industry of Bombay

36. It may be granted that the Gujarathis have a monopoly of trade. But, as has already been pointed out, this monopoly, they have been able to establish because of the profits they were able to make which were the results of the privileges given to them by the East India Company on their settlement in Bombay. Who built up the trade and industry of Bombay is a matter for which no very great research is necessary. There is no foundation in fact for the statement that the trade and industry of Bombay was built up by Gujarathis. It was built up by Europeans and not by Gujarathis. Those who assert that it is the Gujarathis who did it should consult the Times of India Directory before making such a claim. The Gujarathis have been just merchants which is quite a different thing from being industrialists.

37. Once it is established that Bombay belonged to Maharashtra the claim of Maharashtra to include Bombay cannot be defeated by the argument that the trade and industry of Bombay is owned by the Gujarathis. The claim of mortgagor to his land cannot be defeated by the mortgagee on the ground that the mortgagee has built up permanent structures on the land. The Gujarathis assuming they have built up the trade and industry of Bombay are in no better position than a mortgagee is.

38. But who have built up the trade and industry of Bombay seems to me quite irrelevant to the decision of the issue whether Bombay should or should not be included in Maharashtra. This argument based on monopoly of trade and industry is really a political argument. It means that the owners may rule the workers but the workers must not be allowed to rule the owners. Those who use this argument do not seem to know what they are up against. The one thing they are up against is whether this argument is to be confined only to the City of Bombay or whether it is to have a general application.

39. There is no reason why it should not have a general application. For just as in Bombay City society is divided into owners and workers or into capitalists and wage-earners, such also is the case of society in Gujarat or for the matter of that in every province of India. If the owners and capitalists of Bombay are to be protected by the exclusion of Bombay from Maharashtra because Maharashtrians belong to the working classes, what is the method they suggest for protecting the capitalists of Gujarat from the working classes of Gujarat. Those Gujarathi Professors like Vakils and Dantwalas who are searching their brains to supply arguments to the Gujarathi capitalists of Bombay have not thought of finding ways and means for protecting the Gujarathi capitalists of Gujarat against the working classes of Gujarat. The only remedy they can suggest is the abandonment of adult suffrage. That is the only way by which they can protect the capitalists if they are out to protect capitalists in general and not the Gujarathi capitalists of Bombay in particular.

40. There is however one argument which the Professors could urge. It is that the Maharashtrians being in a majority would discriminate against the Gujarathi capitalists of Bombay if Bombay was included in Maharashtra.

One could appreciate such an argument. But those who like to use this argument must remember two things :

(i) That Maharashtra is not the only place in which such a situation can arise. It may arise in any province. I like to refer to Bihar. In Bihar the land in which coal is found belongs to the people of Bihar. But the coal-owners are Gujarathis, Kathiawaris or Europeans. Is there no possibility of Biharis making a discrimination against Gujarathi and Kathiawari coal-owners? Are the coalfields of Bihar to be excluded from the Province of Bihar and constituted into a separate Province in the interest of Kathiawari and Gujarathi coal-owners ?

(ii) The constitution of India has noted the possibility of discrimination being made against a minority and has made more than ample provision for preventing it. There the fundamental rights. There are the provisions against discrimination; there are the provisions of payment of compensation, and there are the High Courts with the inherent rights to issue high prerogative writs both against individuals and Governments to stop any harm, injustice or harassment being done to any citizen. What more protection do the Gujarathi traders and industrialists of Bombay want against the possibility of discrimination ?

POINT (7)

Maharashtra’s eye on Bombay’s surplus

41. Before accusing Maharsshtrians of having an eye on the surplus of Bombay it must be proved that Bombay has a surplus. What appears as surplus is due really to bad accounting. It is bad accounting where expenditure on overhead charges such as (1) the Governor and his establishment, (2) the Ministers and their establishments, (3) the Legislature and the expenditure thereon, (4) Judiciary, (5) Police and (6) Provincial establishments such as those of the Commissioners of Police and Directors of Public Instruction is not being taken into account. I doubt very much if on the existing basis of taxation, Bombay will have any surplus if expenditure on these items is charged to Bombay. It is a fallacy to charge all such expenditure to Maharashtra and exempt Bombay from it and then argue that Bombay has a surplus.

42. The statement that the Maharashtrians want Bombay because they want to live on the surplus revenue of Bombay, besides being wrong in fact raises a question of motive. I do not know if the Maharashtrians are actuated by any such motive. They are not a commercial community. Unlike other communities, the Maharashtrians have no nose for money, and I am one of these who believe that it is one of their greatest virtues. Money has never been their god. It is no part of their culture. That is why they have allowed all other communities coming from outside Maharashtra to monopolize the trade and industry of Maharashtra. But as I have shown there is no surplus and no question of Maharashtrians casting their eyes on it.

43. But supposing such a motive in the minds of the Maharashtrians, what is wrong in it? It is quite open to Maharashtrians to contend that they have a greater claim on Bombay’s surplus because they have played and they will continue to play a greater part in supplying labour for the building up of the trade and industry of Bombay more than the people from other Provinces have done or likely to do. It would be difficult for any economist with any reputation to save who could deny that labour has as much claim on the wealth produced as capital if not more.

44. Secondly, the surplus from Bombay is not consumed by Maharashtra alone but is consumed by the whole of India. The proceeds of the Income-tax, Super-tax, etc. which Bombay pays to the Central Government are all spent by the Central Government for all-India purposes and is shared by all other Provinces. To Prof. Vakil it does not matter if the surplus of Bombay is eaten up by United Provinces, Bihar, Assam, Orissa, West Bengal, East Punjab and Madras. What he objects to is Maharashtra getting any part of it. This is not an argument. It is only an exhibition of his hatred for Maharashtrians.

45. Granting that, Bombay was made into a separate Province, what I don’t understand is how Prof. Vakil is going to prevent Maharashtra from getting share of Bombay surplus revenue. Even if Bombay is made separate Province, Bombay will have to pay income-tax, super-tax, etc. and surely Maharashtra will get a part of the revenue paid by Bombay to the Centre either directly or indirectly. As I have said the argument has in it more malice than substance.

POINTS (8) AND (9)

General arguments against the inclusion of Bombay in Maharashtra

46. I will now turn to the Points (8) and (9) which have been urged by Professors Dantwala and Gheewala. Their arguments strike at the very root of the principle of Linguistic Provinces. As such I should have dealt with them in Part I of this Memorandum. But as the aim of their argument is to exclude Bombay from being included in Maharashtra, I have thought it proper to deal with them in this Part of the Memorandum as they are really arguments against the inclusion of Bombay in Maharashtra.

47. The sum total of the arguments of the two Professors is that Linguistic Provinces are bad. This cry against Linguistic Provinces is too late. Since when two Professors having been holding these views is not known. Are they opposed to Gujarat being reconstituted on Linguistic Provinces also has not been made clear by them. Or, is it that they believed in the principle of Linguistic Provinces but hurried to disavow it when they realized that the admission of the principle involves the surrender of Bombay to Maharashtra. It is perhaps one of these cases where a person not finding argument limited to his purpose is forced to resort to an argument which proves more than he is anxious to allow. I am, however, prepared to examine the substance of their argument.

48. Prof. Dantwala relies upon Lord Acton and quotes the following passage from his Essay on Nationality printed in his well-known book The History of Freedom and Other Essays in support of his own view against Linguistic Provinces. The quotation reads as follows :

” The combination of various nations in one State is a necessary condition of civilized life as the combination of men in society.”

49. I am sorry to say that this quotation completely misrepresents Lord Acton. The quotation is only a few opening lines of a big passage. The full passage reads as follows :

“The combination of different nations in one State is as necessary a condition of civilized life as the combination of men in society. Inferior races are raised by living in political union with races intellectually superior. Exhausting and decaying nations are revived by the contact of younger vitality. Nations in which the elements of organization and the capacity for Government have been lost, either through the demoralizing influence of despotism or the disintegrating action of democracy, are restored and educated anew under the discipline of a stronger and less corrupted race. This fertilizing and regenerating process can only be obtained by living under one Government. It is in the cauldron of the State that the fusion takes place by which the vigour, the knowledge and the capacity of one portion of mankind may be communicated to another.

50. Why Prof. Dantwala left out the rest of the passage, it is difficult to understand. I am not suggesting that it is a deliberate case of suppresio veri and suggestio falsi. The fact is that it does misrepresent Lord Acton. Why has the Professor relied upon this passage, I do not understand. It is quite obvious that if the inferior races are placed in common with the superior races, the inferior races may improve. But the question is, who is inferior or who is superior. Are the Gujarathis inferior to Maharashtrians ? Or are the Maharashtrians inferior to Gujarathis ? Secondly, what is the channel of communion between Gujarathis and Maharashtrians which can assure the fusion of the two ? Prof. Dantwala has not considered the question. He found a sentence in Lord Acton’s Essay and jumped at it for he could find nothing else to support his case. The point is that there is nothing in the message which has any relevance to the principle involved in the question of Linguistic Province.

51. So much for Prof. Dantwala’s arguments. I will now examine Prof. Gheewala’s arguments. Prof. Gheewala also relies on Lord Acton. He quotes a portion of a passage from LordActon’s Essay on Nationality. I reproduce below the passage in full :

“The greatest adversary of the rights of nationality is the modern theory of nationality. By making the State and the nation commensurate with each other in theory, it reduces practically to a subject condition all other nationalities that may be within the boundary. It cannot admit them to an equality with the ruling nation which constitutes the State, because the State would then cease to be national, which would be a contradiction of the principle of its existence. According, therefore, to the degree of humanity and civilization in that dominant body which claims all the rights of the community, the inferior races are exterminated, or reduced to servitude, or outlawed, or put in a condition of dependence.”

52. I do riot understand why the learned Professor has dragged in the name of Lord Acton. The passage does not really help him. There is one thing which seems to be uppermost in his mind. He thinks that if Bombay is included in Maharashtra the Province of Maharashtra will consist of two nationalities—one consisting of the Marathi-speaking people and the other of the Gujarathi-speaking people and the Marathi-speaking people who would be the dominant class will reduce the Gujarathi-speaking people to a subject condition. It is in support of this he thought of citing Lord Acton. Such a possibility is always there. There is no objection to the way in which he has presented the problem. But there are great objections to the conclusions he draws.

53. In the first place, in a country like India in which society is throughout communally organized it is obvious that in whatever way it is divided into areas for administrative purposes, in every area there will always be one community which by its numbers happens to be a dominant community. As a dominant community it becomes a sole heir to all political power, which the area gets. If Marathi-speaking people in a unified Maharashtra with Bombay thrown into it will become dominant over the Gujarathi-speaking people, will this prospect be confined to Maharashtra only ? Will such a phenomena not occur within the Marathi-speaking people ? Will it not be found in Gujarat if Gujarat became a separate Province ? I am quite certain that within the Marathi-speaking people who are sharply divided between the Marathas and the non-Marathas, the Marathas being a dominant class will reduce both Gujarathi-speaking and the non-Marathas to a subject condition. In the same way in Gujarat in some parts the Anavil Brahmins from a dominant class. In other parts it is the Patidarswho form a dominant class. It is quite likely that the Anavils and the Patidars will reduce the condition of the other communities to subjection. The problem therefore is not a problem peculiar to Maharashtra. It is a general problem.

54. What is the remedy for this problem ? Prof. Gheewala believes that the remedy lies in having a mixed State. So far as this remedy is concerned it is not his own. He has adopted it from Lord Acton. But I have no doubt that so far as Lord Acton advocates this remedy he is quite wrong. Lord Acton cites the case of Austria in support of his view. Unfortunately, Lord Acton did not live to see the fate of Austria. It was a mixed State. But far from providing for the safety of nationalities the clash of nationalities blew up Austria to bits. The real remedy is not a mixed State but an absolute State with no power to the people which is generally captured by a communal majority and exercised in the name of the people. Is Prof.Gheewala prepared for this remedy ? One need have no doubt to what his answer would be.

55. In the second place. Prof. Gheewala has confounded nationality in the social sense of the term with Nationality in its legal and political sense. People often speak of nationality in speaking about Linguistic Provinces. Such use of the term can be only in the non-legal and non-political sense of the term. In my scheme there is no room even for the growth of separate provincial nationality. My proposal nips it in the bud. But even if the commonly suggested pattern of Linguistic Provinces with the language of the Province as the official language were adopted. Provinces cannot have that attribute of sovereignty which independent nations have.

56. It is very difficult to understand what exactly what Prof. Gheewala wants. Broadly he wants two things : He wants a mixed State and he also wants that a dominant section should not be in a position to reduce the smaller sections to subjection. I cannot see how Linguistic Provinces can come in the way of achieving it. For even after Provinces have been re-constituted on linguistic basis,—

(1) Provinces will continue to be a conglomeration of communities which will give Prof. Gheewala the mixed State that he wants;

(2) If Prof. Gheewala wants a more pronounced form of a mixed State to protect smaller communities or nationalities, he will certainly have it at the Centre.

As I have said, I do not think a mixed State is either a good State or stable State. But if Prof. Gheewala prefers it, he will have it in one form or another, both in the Provinces as well as at the Centre, in the former in the form of different communities and in the latter in the form of the representatives of different Provinces.

57. With regard to his second objective, there will be double protection. In the first place, the citizen will have such protection as a mixed State he thinks can give. Secondly, citizenship will be common throughout India.

There is no provincial citizenship. A Gujarathi in Maharashtra will have the same rights of citizenship in Maharashtra as Maharashtrian will have.

Given these facts, I fail to understand what objection Prof. Gheewala can have to Linguistic Provinces ?

58. Prof. Gheewala has made two other recommendations. He says, (1) if Provinces have to be reconstituted, constitute them on rational basis rather than on linguistic basis and (2) make nationality a personal thing.

59. To reconstitute Provinces on economic basis—which is what is meant by rational basis—appears more scientific than reconstituting them on linguistic basis. However, unscientific linguistic reorganization of Provinces I cannot see how they can come in the way of rational utilization of economic resources of India. Provincial boundaries are only administrative boundaries. They do not raise economic barriers for the proper utilization of economic resources. If the position was that the resources contained within a Linguistic Province must only be explained by the people of the Province and no other than it could no doubt be said that the scheme of Linguistic Provinces was mischievous. But such is not the case. So long as Linguistic Provinces are not allowed to put a ban on the exploitation of the resources of the people by any body capably of wishing to exploit them a Linguistic Province will yield all the advantages of a rationally planned Province.

60. The proposal of making nationality as a personal thing and put it on the same footing as religion may be dismissed as being to Utopian. It would raise many administrative problems. It will come when the world is one and all nationals are its citizens. Nationality will automatically vanish as being quite useless.

61. So far I have dealt with the arguments advanced by those who are opposed to the inclusion of Bombay in Maharashtra. I have taken pains to do so not because I felt that they were very weighty. I did so because I felt it desirable to prevent the common man from being misled. The possibility of this happening was there and for two reasons. In the first place, those who have come forward with these arguments are not ordinary men. They are University Professors. Secondly, these Professors came out with their arguments after Prof.Gadgil had put forth the case for the inclusion of Bombay in Maharashtra. Unfortunately, no attempt has so far been made to refute the arguments of the adversaries of Prof. Gadgil. The result has been the creation of an impression that Prof. Gadgil’s adversaries have carried the day. It was absolutely essential to remove this impression.

The other side

62. There are however arguments which the adversaries of Prof. Gadgil have not thought of but which may be advanced with justice as well as force in favour of the claim ofMaharashtrians for the inclusion of Bombay in Maharashtra. It is quite possible that these arguments may suggest themselves to the Commission. But I don’t like to leave it to chance. I therefore propose to set them out below even though the Commission might think that it was unnecessary.

Calcutta and Bombay

63. In deciding upon the issue of exclusion of Bombay from Maharashtra the Commission will have to take into account the position of Calcutta. Like Bombay it is the chief emporium of the whole of eastern part of India. Like the Maharashtrians in Bombay the Bengalis in Calcutta are in a minority. Like the Maharashtrians in Bombay, the Bengalis do not own the trade and industry of Calcutta. The position of the Bengalis vis-à-vis Calcutta is worse than the position of the Maharashtrians vis-à-vis Bombay. For, the Maharashtrians can at least claim that they have supplied labour if not capital for the trade and industry of Bombay. The Bengalis cannot even say this. If the Commission can accept the arguments urged for the separation of Bombay from Maharashtra, it must be equally prepared to recommend the separation of Calcutta from West Bengal. For it is a very pertinent question to ask that if for the reasons given Bombay can be separated from Maharashtra why when the same reasons exist Calcutta be not separated from West Bengal.

Is Bombay Viable?

64. Before Bombay can be separated it must be proved that financially Bombay is a viable Province. As I have already said if proper accounting of revenue and expenditure was made Bombay on the basis of present level of taxation may not be a self-sufficient Province. If that be so, the proposal for creating Bombay a separate Province must fall to the ground. It is no use comparing Bombay with Provinces like Orissa and Assam. The standard of administration, the standard of living and consequently the level of wages in Bombay are all sc high that I doubt that even with a crushing rate of taxation Bombay will be able to raise the necessary amount of revenue to meet the expenditure.

The aim behind Greater Bombay

65. This doubt regarding viability of Bombay Province is heightened by the indecent haste shown by the Government of Bombay in creating Greater Bombay by including within the limits of Bombay the adjoining parts of Maharashtra. It seems that the object of including such area cannot but be to make Bombay viable. What else can it be? So long as Bombay remained part of Maharashtra it did not matter to Maharashtrians In which administrative area a portion of Maharashtra was included. But when Bombay is to be a separate Province it will take a long time to make Maharashtrians part with their territory to make Bombay greater and viable. What is more important is the scheme of greater Bombay casts responsibility upon the Linguistic Provinces Commission to decide whether they could, with justice force Maharashtrians not only to submit to the demand of the Gujarathis to give up Bombay but also to submit to their further demand to hand over a part of territory of Maharashtra to make Bombay a viable Province. The Commission cannot escape this responsibility.

66. Maharashtra and Bombay are not merely inter-dependent, they are really one and integral. Severance between the two would be fatal to both. The sources of water and electricity for Bombay lie in Maharashtra. The intelligentsia of Maharashtra lives in Bombay. To sever Bombay from Maharashtra would be to make the economic life of Bombay precarious and to dissociate the masses of Maharashtra from its intelligentsia without whose lead the masses of Maharashtra will be nowhere.

Arbitration as a Solution

67. I have seen a suggestion made in some quarters that problem of Bombay should be settled by arbitration. I have never heard of a more absurd suggestion than this. It is as absurd as the suggestion to refer matrimonial cause to arbitration, The matrimonial tie is too personal, to be severed by a third party. Bombay and Maharashtra are tied together by God to use a Biblical phrase. No arbitrator can put them asunder. The only agency which is authorized to do so is the Commission. Let it decide.

 

From: MAHARASHTRA AS A LINGUISTIC PROVINCE By Dr. BR AMBEDKAR

_______________________________________________________________

Statement submitted to the Linguistic Provinces Commission

Published: 1948

 

 

మేకింగ్ ఆఫ్ మహాత్మా

నాయకులను మహానాయకులుగా తయారు చేయడం ఎలా?  రాహుల్ గాంధీకి మహాత్మాగాంధీ ఇమేజి తేవడం ఎలా? జగన్‌మోహన్‌రెడ్డిని మహానేతను ఎలా చేయాలి? చంద్రబాబు నాయుడును దీనజనోద్ధారకుడిగా జనం చేత నమ్మించడం ఎలా? మన మీడియాను స్టడీ చేస్తే చాలు అనేక పీహెచ్‌డీలు వస్తాయి. వంద పాఠాలు నేర్పుతాయి. మొన్న రాహుల్‌ను, నిన్న జగన్‌ను, నేడు చంద్రబాబును మీడియా ఎలా లేపుతోందో గమనించండి. రాహుల్‌గాంధీ మహారాష్ట్రలో ఆత్మహత్య చేసుకున్న పత్తిరైతు పూరిల్లులో దూరి దుఃఖం నటిస్తాడు. బుందేల్‌ఖండ్ కాకా హోటళ్లలో చాయ్‌తాగి ఆమ్‌ఆద్మీనంటాడు. తండ్రి అధికారం ఒక్క టర్ము ముగిసేలోగా ఒక మహా వ్యాపార సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మించిన జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి అమాయకంగా ప్రజలను ఓదార్చుతుంటాడు. పేదల గదుమలను పట్టుకుని సానుభూతి ప్రకటిస్తుంటాడు. తొమ్మిదేళ్లు ప్రపంచబ్యాంకు ప్రతినిధిగా, రాష్ట్రానికి చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్‌గా పనిచేసి ప్రజలను కాల్చుకుతిన్న చంద్రబాబునాయుడు ఇప్పుడు ప్రజానాయకునిగా నాగలిపడతాడు, తాటిచెట్లు ఎక్కుతాడు, ట్రాక్టరు నడుపుతాడు, సైకిలు తొక్కుతాడు. వీరిని ప్రజల మనుషులుగా చూపించడానికి, మహానుభావులుగా కీర్తించడానికి మీడియా పోటీలు పడుతున్నది. ఉప్పు సత్యాగ్రహంకోసం దండి దాకా నడిచిన గాంధీ మహాత్ముడికి కూడా ఈ ఆధునిక మహాత్ములకు లభించినంత ప్రచారం లభించి ఉండదు. వెనుకటికి మహాత్ములు, మహానుభావులైనవారంతా ఏదో ఒక ఉన్నత లక్ష్యంకోసం, మహోన్నత విలువలకోసం, నిక్కమైన విధానాలతో, ప్రజల పక్షాన నిలబడి పోరాడారు. సత్యనిష్ట, ధర్మ నిరతి, నిజాయితీ, ప్రజాపక్షపాతం వాళ్ల జీవన విధానంగా ఉండేది. గాంధీ, నెహ్రూ, జయప్రకాశ్ నారాయణ్‌లను ఈ దేశ ప్రజలు అందుకే ఇప్పటికీ మరచిపోలేదు. మరి ఇప్పటి నాయకులు  ఏలక్ష్యం కోసం, ఏ విలువలకోసం, ఏ విధానాలతో, ఎవరి పక్షాన వీరు పోరాడుతున్నారు? కేవలం పేదల ఇళ్లను, కాకా హోటళ్లను సందర్శించి, పాదయాత్రలు చేసి, ఓదార్పు యాత్రలు చేసింతనే మహాత్ములు, మహానుభావులు, ప్రజానాయకులు అయిపోతారా? వీళ్లలో నీతికి నిలబడే లక్షణం ఉందా? మాటకు కట్టుబడి ఉండే ధైర్యం ఉందా? అధికారం ఉన్నప్పుడు లేనప్పుడు ఒకే విధంగా మాట్లాడే నిజాయితీ ఉందా? వీళ్లకు విధానాలున్నాయా? విలువలున్నాయా?

ఏమీ లేకున్నా వీళ్లను నెత్తినెత్తుకుని ఊరేగే మీడియా ఒకటి జాతీయ స్థాయిలో ఉంది. రాష్ట్ర స్థాయిలో ఉంది. రాహుల్‌గాంధీని మహాత్ముడిని చేయడానికి మీడియా పడ్డ కష్టం ఎలా వృధా అయిందో ఉత్తరప్రదేశ్‌లో చూశాం.  మహారాష్ట్రలో ఆత్మహత్య చేసుకున్న పత్తిరైతు భార్య ఢిల్లీ వెళితే రాహుల్‌గాంధీ నుంచి ఎదురైన అనుభవం ఏమిటి? మీడియా ఎంత బిల్డప్ ఇచ్చినా జనం ఆయనను నమ్మలేదు. అఖిలేశ్ యాదవ్‌ను నమ్మారు.  మన రాష్ట్రంలో జగన్‌మోహన్‌రెడ్డిని దేశంకోసం జైలుకెళ్లిన మహానాయకునిగా ఒక వర్గం మీడియా చూపెడుతోంది. ఆయనేదో ప్రజలను ఉద్ధరించడంకోసం రాజకీయాల్లోకి వస్తే కాంగ్రెస్ బంధించి జైలుపాలు చేసినట్టు ఆ మీడియా పుంఖానుపుంఖాలుగా రాసిపెడుతోంది. ప్రచారం చేసిపెడుతోంది. ఆయన అధికారంకోసం కాకుండా, స్వార్థం కోసం కాకుండా, ధనంకోసం కాకుండా, కుటుంబంకోసం కాకుండా, కంపెనీలకోసం కాకుండా ప్రజలకోసమే పాటుపడుతున్నట్టు ఆ మీడియా అద్భుతంగా చిత్రీకరిస్తోంది. జగన్‌మోహన్‌రెడ్డి నీతికి అవినీతికి మధ్య హద్దులు చెరిపేసిన యువనాయకుడు. అతివేగంగా శిఖరాలను అధిరోహించడం ఎలాగో ఈ తరానికి నేర్పిన నాయకుడు. ప్రభుత్వానికి, ప్రైవేటు కంపెనీలకు మధ్య విడదీయలేని అనుబంధాన్ని పెనవేసినవారు. బయట ఉంటే ఎంతమందికి అందుబాటులో ఉంటారో తెలియదు. ఆయనలోని లోపలి మనిషి, ఓదార్పు మనిషి ఒక్కరేనా అన్నదీ అనుమానమే. ఇక లక్ష్యాలు, విలువలు, విధానాల చర్చ అనవసరం. విషాదం ఏమంటే రెడ్డి సామాజికవర్గంలో ఒక బలమైన గుంపు ఆయనను తమ సామాజిక వర్గ ఉద్ధారకునిగా చూడడం. ఆయన ఫలానా కులం కాబట్టే జైలులో పెట్టారని నమ్మడం. ఆయన సేవలో తరించిపోవడం. సోనియాగాంధీని సవాలు చేసినవాళ్లంతా ధీమంతులేనా? ఆయన సోనియాగాంధీని దేనికోసం సవాలు చేశారు? ఏ విలువలకోసం ఎదురుతిరిగారు? కేవలం అధికారం కోసం. తండ్రి శవం ఇంట్లో ఉండగానే ముఖ్యమంత్రిని చేయాలంటూ సంతకాల సేకరణ జరిపించడం ఎటువంటి సంస్కారం? ఎటువంటి ధీరోదాత్తత? రాజశేఖర్‌రెడ్డి ఆశయాల సాధనకోసమే ఆయన ఇదంతా చేశారట. రాజశేఖర్‌రెడ్డి ఆశయాలు ఏమిటో ఎవరయినా చెప్పగలరా?

మీడియాను ఆపరేట్ చేయడంలో చంద్రబాబు ముందు అందరూ బలాదూరే. కథ, స్క్రీన్‌ప్లే, యాక్షన్ అంతా స్కీమ్ ప్రకారం జరిగిపోతాయి. ఆయన సామాజిక వర్గానికి చెందిన మీడియాలో చాలా వైరుధ్యాలున్నాయి. మీడియా అధిపతులు ఒకరి ముఖం ఒకరు చూసుకోవడానికి కూడా ఇష్టపడరు. చాలా మందికి జగన్ అంటే పడదు. కొందరికి కిరణ్ అంటే పడదు. అందరికీ తెలంగాణ అంటే పడదు. కేసీఆర్ అంటే మంట. వీరికి ఒక ఉమ్మడి ఎజెండా ఉంది. అది తెలంగాణను వ్యతిరేకించడం, తెలంగాణవాదులను బలహీనపర్చడం. బాబును ఆకాశానికెత్తడం. ఇది శాశ్వతమా అంటే చెప్పలేం. తెలంగాణను దెబ్బకొట్టడంలో జగన్ మొనగాడుగా నిలబడతాడంటే రేపు జగన్‌కూ జైకొడతారు.  ఇప్పటికయితే వీరి ఆశాజ్యోతి చంద్రబాబే. రాష్ట్రంలో తొమ్మిదేళ్ల క్రితం తమ సామాజిక వర్గం చేతినుంచి జారిపోయిన అధికారాన్ని తిరిగి దక్కించుకోవాలంటే చంద్రబాబును ఎన్ని జాకీలు పెట్టయినా పైకి లేపాలన్నది ఈ మీడియా తాపత్రయం. అందుకోసం అన్నీ స్కెచ్ గీసినట్టు జరుగుతుంటాయి. ఇంటర్‌వ్యూలు, వాక్‌ది టాక్‌లు, వ్యక్తిత్వ విశ్లేషణలు, రికార్డుల ప్రకటనలు, పోలికలు…. ఎడతెరిపిలేకుండా జరిగిపోతాయి. మేకింగ్ ఆఫ్ మహాత్మా అండర్ ప్రొడక్షన్. నిజమే చంద్రబాబు 1600 కిలోమీటర్లు నడవడం చరిత్రే. ఆ వయసులో అత్యంత కష్టమైన పనే. రికార్డే. కానీ మాటలు మార్చేవారు, నిజాయితీ లోపించినవారు, విశ్వసనీయత లేనివారు, విధానాలపై నిలకడలేనివారు ఈ రాష్ట్రంలో ఎవరైనా ఉన్నారా అంటే తొలి సమాధానంగా చంద్రబాబు పేరు ముందుకు వస్తుంది. అధికారం పోయేనాటికి స్థిరపడిన ఈ పేరు ఇప్పటికీ చెక్కు చెదరలేదు. ఆయన మూటకట్టుకున్న ఇరవైయ్యేళ్ల విధానాల డొల్లతనాన్ని, అవిశ్వాసాన్ని వదిలించుకోకుండా ఎంత కష్టపడి ఏమిలాభం?

తెలంగాణ విషయంలో ఆయన వేసిన పిల్లిమొగ్గలు ఆయనను బాగా దెబ్బతీశాయి. తెలంగాణకు అడ్డం తిరిగి ఇక్కడ విశ్వాసం కోల్పోయారు. సమైక్యాంధ్రకోసం ఉద్యమం చేయించినా అక్కడా నమ్మలేదు. మళ్లీ లేఖ ఇచ్చానంటాడు. అది కూడా అన్యమనస్కంగా, బలవంతం చేస్తే….అయినా రెంటచెడ్డ రేవడి అయ్యారు. తెలంగాణ దశాబ్దకాలంగా అస్తిత్వకాంక్షతో తన్లాడుతున్నది. తెలంగాణ వచ్చింది. వెనుకకు పోయింది. అడ్డంకొట్టినవారిలో చంద్రబాబూ ఉన్నారు. ఈ మూడేళ్లలో వెయ్యిమంది యువకులు మరణించారు.  కానీ ఆయన పాదయాత్రలో దేశంలోని అన్ని సమస్యలు మాట్లాడారు. అడిగినవారికి, అడగనివారికి వందలాది హామీలు ఇచ్చారు. వేలకోట్ల రూపాయల కేటాయింపులు చేస్తామన్నారు. కానీ తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు కృషి చేస్తానని ఒక్క మాట చెప్పలేదు. తెలంగాణ దుఃఖం ఆయన దుఃఖం కాలేదు. తెలంగాణ బాధ ఆయన బాధ కాలేదు. కనీసం జై తెలంగాణ అనడానికి మనసొప్పలేదు. జై తెలంగాణ అని రాసి ఉన్న బోనం ఎత్తుకోవడానికి కూడా మనస్కరించలేదు. ఈ ప్రాంత ప్రజలతో మమేకం(ఐడెంటిఫై) కానివారు ఈ ప్రాంతానికి నాయకుడెలా అవుతారు? మా సమస్య మీది కానప్పుడు మీరు మా నాయకుడెలా అవుతారు? కానీ బాబుతో మమేకం అవుతున్న మీడియాకు ఇవేవీ అవసరం లేదు. తెలంగాణ ప్రజలను ఎలాగైన బురిడీ కొట్టించడమే లక్ష్యం. అందుకే ఆయన సభలకు తండోపతండాలుగా జనం వస్తున్నట్టు, నీరాజనం పడుతున్నట్టు మీడియా తన్మయత్వంతో ప్రకటిస్తుంది. బాబుగారి పాత పాపాలను, పల్టీలను అందమైన తివాచీ కింద కప్పేసి, ఆయనను ఒక పుణ్యపురుషునిగా చూపించేందుకు ప్రయత్నిస్తుంది. గాంధీ బతికి ఉంటే చంద్రబాబును చూసి అసూయపడేవారు.

ఇష్టమైనవారికోసం అనుకూలాభిప్రాయాన్ని సృష్టించడం, అయిష్టులపై ప్రతికూలాభిప్రాయాలు వ్యాప్తి చేయడం మీడియా ఎప్పుడూ చేసే పనే. ఒకరిని మహాత్ముడిని చేయగలవు. మరొకరిని అత్యంత దురాత్మునిగా చిత్రించగలవు. ఎజెండా సెట్టింగ్ ఇవ్వాళ మీడియా ప్రధాన లక్షణం. శ్రీశ్రీ అన్నట్టు మీడియా తలుచుకుంటే అనకొండలను, గోలకొండలను దాచగలవు. గోరంతలను కొండంతలు చేసి చూపించగలవు. సీమాంధ్ర మీడియా ఒక్కోసందర్భంగా ఒక్కోరకంగా కనిపిస్తూ ఉంటుంది. తెలంగాణవాదులకు చంద్రబాబుకు మధ్య పంచాయతీ నడిస్తే చంద్రబాబు ఎలా కరెక్టో వివరించేందుకు ప్రయత్నిస్తుంది. తెలంగాణవాదులకు కాంగ్రెస్‌కు మధ్య తగాదా వస్తే కాంగ్రెస్ ఎందుకు అలా చేయవలసి వస్తుందో సమర్థన రాస్తుంది. ఎటొచ్చీ వారు తెలంగాణకు వ్యతిరేకంగా ఉంటారు. తెలంగాణవాదులకు, తెలంగాణలోనే ఉన్న విద్రోహ ముఠాలకు పంచాయతీ వస్తే విద్రోహ ముఠాల వార్తలు సీమాంధ్ర మీడియా మొదటి పేజీ వార్తలవుతాయి. ఈ మీడియా గతాన్ని కప్పివేయగలమని, పాపాలను మరిపించగలమని భ్రమిస్తూ ఉంటుంది. ముందేమీ జరగనట్టు, అంతామరచిపోయేట్టు చక్రం తిప్పగలమని భావిస్తుంటాయి. ప్రజల మతిమరుపు మీద వీరికి అపారమైన విశ్వాసం. ప్రజలతో ఎలాగైనా ఆడుకోవచ్చునని వీరి నమ్మకం. కానీ ప్రజలు మనకంటే తెలివైన వాళ్లు. ఇన్ని మాయల మధ్య, ఇంతమంది మాయల ఫకీర్ల మధ్య తమకు ఇష్టమైన వారినే ఎన్నుకోవడాన్ని మనం చూస్తూనే ఉన్నాం. అనుకూలాభిప్రాయ సృష్టి(మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ కన్సెంట్) ద్వారా లేదా జిత్తుల(మ్యానిపులేషన్స్) ద్వారా మహాత్ములు కాలేరు. ఇది చరిత్ర నేర్పిన పాఠం.

ముక్తాయింపు

చంద్రబాబునాయుడు, కావూరి సాంబశివరావు, లగడపాటి రాజగోపాల్, రాయపాటి సాంబశివరావు…..అందరూ ఒకటే సామాజిక వర్గం. తెలంగాణ ఉద్యమం అధికారంకోసం, డబ్బు సంపాదించడంకోసం, కుటుంబ రాజకీయాలకోసం, స్వార్థం కోసం, వ్యాపారంకోసం జరుగుతోందని వీరందరి మధ్య ఏకాభిప్రాయం ఉంది. అందరూ కూడబలుక్కున్నట్టు మాట్లాడుతుంటారు. ఏ పార్టీలో ఉన్నామన్నది అప్రస్తుతం. మాట మాత్రం ఒక్కటే.  బాబు, కావూరి, లగడపాటి, రాయపాటిలకు పాపం ఎప్పుడూ అధికారం వాసన తెలియదు. డబ్బులు ఎలా ఉంటాయో తెలియదు. పదవులు ఎలా వస్తాయో తెలియదు. స్వార్థం అస్సలే లేదు. ప్రాజెక్టులు, కాంట్రాక్టులు వీరు ముట్టనే ముట్టరు. విడ్డూరం కదూ!